{"id":1509,"date":"2022-07-13T13:56:08","date_gmt":"2022-07-13T13:56:08","guid":{"rendered":"http:\/\/newgeekweb.fightcar.webd.pl\/index.php\/2022\/07\/13\/jak-powstaje-fake-news\/"},"modified":"2024-06-09T11:23:50","modified_gmt":"2024-06-09T11:23:50","slug":"jak-powstaje-fake-news","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/2022\/07\/13\/jak-powstaje-fake-news\/","title":{"rendered":"Jak powstaje fake news?"},"content":{"rendered":"\n<p>Internet to kopalnia wiedzy. Wiadomo o tym nie od dzi\u015b. Wiadomo jednak tak\u017ce to, \u017ce Internet jest te\u017c przy okazji wielkim wysypiskiem wszelkiego rodzaju informacyjnych \u015bmieci.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Od tego jak u\u017cywasz Internetu i co chcesz w nim znale\u017a\u0107 zale\u017cy to czym nakarmisz swoj\u0105 g\u0142ow\u0119 &#8211; mo\u017ce to by\u0107&nbsp;zar\u00f3wno intelektualna uczta, jak i wypychanie g\u0142owy s\u0142om\u0105. Internet jest pe\u0142en wielu warto\u015bciowych rzeczy, mie\u015bci si\u0119 w nim niemal ca\u0142a wiedza&nbsp;obecnie dost\u0119pna ludzko\u015bci, jak i morze bzdur, kt\u00f3rych czytanie spowoduje jedynie strat\u0119 cennego czasu. W tej drugiej kategorii mieszcz\u0105 si\u0119 <strong><em>fake newsy<\/em><\/strong>, czyli nieprawdziwe, b\u0105d\u017a zmanipulowane informacje, kt\u00f3rych autorzy maj\u0105 wiele r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, \u017ceby zwabi\u0107, zmanipulowa\u0107, a nast\u0119pnie zasia\u0107 w tobie ziarnko niepewno\u015bci. Na tyle du\u017ce, \u017ceby sk\u0142oni\u0107 ci\u0119 do podzielenia si\u0119 ich g\u0142upotami publicznie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fake newsy to nic nowego<\/h2>\n\n\n\n<p>Jednym z wi\u0119kszych b\u0142\u0119d\u00f3w z jakimi spotykam si\u0119 na co dzie\u0144 opowiadaj\u0105c o <em>fake newsach<\/em> jest przekonanie, \u017ce s\u0105 one czym\u015b nowych &#8211; wymys\u0142em XX i XXI wieku. To nieprawda. Nieprawdziwe informacje by\u0142y przekazywane, z r\u00f3\u017cnych pobudek, ju\u017c od zarania dziej\u00f3w. W XIII wieku p.n.e Ramzes II&nbsp;rozpowiada\u0142 o druzgoc\u0105cym zwyci\u0119stwie Egipcjan nad wojskami hetyckimi w bitwie pod Kadesz. Znaj\u0105cy histori\u0119 wiedz\u0105, \u017ce w bitwie pod Kadesz sytuacja by\u0142a nieco bardziej skomplikowana, a Epipcjanom do druzgoc\u0105cego zwyci\u0119stwo brakowa\u0142o wiele.&nbsp;W trakcie I Wojny \u015awiatowej antyniemiecka propaganda brytyjska rozprzestrzenia\u0142a nieprawdziwe informacje o istnieniu tzw. <strong>Fabryki Zw\u0142ok<\/strong> (<em>Kadaververwertungsanstalt<\/em>) w kt\u00f3rej cia\u0142a poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy przetapiane by\u0142y na t\u0142uszcz z kt\u00f3rego wyrabiano nitrogliceryn\u0119, myd\u0142o, \u015bwiece i wosk r\u00f3\u017cnego zastosowania. Istnienie takich fabryk by\u0142o ca\u0142kowit\u0105 nieprawd\u0105, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej, w swojej propagandzie, u\u017cywa\u0142 Joseph Goebbels w (skutecznym) negowaniu doniesie\u0144 o eksterminacji przez hitlerowski re\u017cim ludno\u015bci pochodzenia \u017cydowskiego. Sama machina proagandowa Goebbelsa i III Rzeszy mo\u017ce sama w sobie by\u0107 przyk\u0142adem fabryki nieprawdziwych i zmanipulowanych informacji, produkowanych na potrzeby polityczne. Przyk\u0142ady tego typu z historii swiata mo\u017cna mno\u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"419\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/facebook_piramida.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1507\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/facebook_piramida.jpg 500w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/facebook_piramida-300x251.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Dzi\u015b, w czasach, kiedy stron\u0119 internetow\u0105 mo\u017ce mie\u0107 ka\u017cdy, a jej za\u0142o\u017cenie trwa kilka minut, pisanie bzdur i trafianie z tym do milion\u00f3w odbiorc\u00f3w jest prostsze, ni\u017c kiedykolwiek. Niebagatelny udzia\u0142 maj\u0105 w tym procederze <strong>serwisy spo\u0142eczno\u015bciowe<\/strong> w kt\u00f3rych bzdury typu <em>koronawirus nie istnieje i jest jedynie przykrywk\u0105 dla wprowadzania 5G<\/em>, czy <em>Bill Gates jest odpowiedzialny za obecn\u0105 pandemi\u0119, \u017ceby potem zarobi\u0107 na szczepionkach<\/em> (swoj\u0105 drog\u0105 te dwie tezy wykluczaj\u0105 si\u0119 nawzajem) udost\u0119pniane s\u0105 nast\u0119pnie na tysi\u0105cach, a nawet milionach profili i fan page&#8217;y.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak powstaje fake news?<\/h2>\n\n\n\n<p>Recepta na <em>fake newsa<\/em> jest do\u015bc prosta. Czasem s\u0105 to informacje ca\u0142kowicie zmy\u015blone, nie poparte \u017cadnymi faktami &#8211; jak np. l\u0105dowanie kosmit\u00f3w na biegunie p\u00f3\u0142nocnym, cz\u0119\u015bciej jednak to do\u015b\u0107 zmy\u015blne manipulacje wpl\u0105tuj\u0105ce fakty w ca\u0142kowicie nieprawdziwe wydarzenia i domys\u0142y. Tak by\u0142o np. ze s\u0142ynnym ju\u017c <em>Event 201<\/em> na kt\u00f3rym dyskutowano o rozwi\u0105zaniach w przypadku wyst\u0105pienia \u015bwiatowej pandemii, pisa\u0142em o tym niedawno, a <a href=\"http:\/\/newgeekweb.fightcar.webd.pl\/index.php\/2020\/04\/17\/bill-gates-koronawirus\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">tekst<\/a> okaza\u0142 si\u0119 najbardziej poczytnym w historii serwisu <em>geekweb<\/em>. Aktualna sytuacja na \u015bwiecie zwi\u0105zana z <strong>epidemi\u0105 koronawirusa<\/strong> jest wprost wymarzon\u0105 dla wszystkich spiskowc\u00f3w, hipotez pochodzenia wirusa i przebiegu epidemii jest tak wiele, \u017ce trudno nad nimi wszystkimi nad\u0105\u017cy\u0107, a ich wyznawcom i <em>my\u015bl\u0105cym samodzielnie<\/em> zupe\u0142nie nie przeszkadza, \u017ce nauka wykluczy\u0142a ju\u017c bardzo wiele z przedstawianych przez nich tez. Zobaczmy wi\u0119c, jak w bardzo \u0142atwy spos\u00f3b da si\u0119 spreparowa\u0107 fake newsa.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"460\" height=\"717\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/fakenews_grafika1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1508\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/fakenews_grafika1.jpg 460w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/fakenews_grafika1-192x300.jpg 192w\" sizes=\"auto, (max-width: 460px) 100vw, 460px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<pre class=\"wp-block-preformatted\">Pod koniec 2019 roku archeolodzy odkryli w pobli\u017cu staro\u017cytnego miasta Teby w Egipcie 20 doskonale zachowanych sarkofag\u00f3w. Staro\u017cytne trumny najprawdopoodbniej pochodz\u0105 z oko\u0142o 1540 roku przed nasz\u0105 er\u0105. \"To jedno z najwi\u0119kszych i najwa\u017cniejszych odkry\u0107 archeologicznych w historii\", m\u00f3wili przedstawiciele rz\u0105du egispkiego tu\u017c po dokonaniu odkrycia. By\u0142 to jednak jedynie pocz\u0105tek tego, co mialo nadej\u015b\u0107. Po otwarciu sarkofag\u00f3w, dok\u0142adnie dwudziestu, jak rok 20 20 (przypadek?) zacz\u0119\u0142y dzia\u0107 si\u0119 dziwne rzeczy. Uczestnicz\u0105cy w badaniach naukowcy zacz\u0119li umiera\u0107 jeden po drugim. Badaj\u0105cy ich lekarze jako przyczyn\u0119 zgonu wskazywali niewydolno\u015b\u0107 oddechow\u0105. U ka\u017cdego. Bezpo\u015brednio przyczyni\u0107 do zgon\u00f3w tych ludzi mia\u0142 si\u0119 nieznany dot\u0105d wirus. Rz\u0105d Egiptu natychmiastowo utajni\u0142 spraw\u0119, wysy\u0142aj\u0105c raport jedynie do g\u0142\u00f3w pa\u0144stw najwi\u0119kszych, \u015bwiatowych mocarstw. Ostatni z uczonych zmar\u0142 na pocz\u0105tku grudnia ubieg\u0142ego roku... w trakcie pobytu w Chinach... w mie\u015bcie Wuhan. Historia nowego wirusa, a raczej kl\u0105twy staro\u017cytnych Bog\u00f3w, kt\u00f3rym cywilizacje zachodnie zak\u0142\u00f3ci\u0142y wieczny spoczynek znacie od tej pory ju\u017c z przekaz\u00f3w medi\u00f3w. Nie dajcie si\u0119 og\u0142upi\u0107, otw\u00f3rzcie oczy i zacznijcie my\u015ble\u0107 samodzielnie. Nie dajcie karmi\u0107 si\u0119 propagand\u0105 z telewizora. Taki wirus nie m\u00f3g\u0142 powsta\u0107 naturalnie, powy\u017csza historia, o kt\u00f3rej z pewno\u015bci\u0105 nie s\u0142yszeli\u015bcie w g\u0142\u00f3wnych wydaniach serwis\u00f3w informacyjnych (przypadek?) dobitnie to pokazuje. Chc\u0105 to przed Wami ukry\u0107, bo nie wiedz\u0105 z czym maj\u0105 do czynienia. A to dopiero pocz\u0105tek kl\u0105twy.<\/pre>\n\n\n\n<p>Powy\u017csza historia jest prawdziwa do pewnego momentu. W pa\u017adzierniku&nbsp;2019 roku faktycznie <a href=\"https:\/\/www.businessinsider.com\/egypt-archaeologists-uncover-ancient-coffins-colorful-carvings-intact-2019-10?IR=T\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">odnaleziono 20 doskonale zachowanych sarkofag\u00f3w w Egipcie<\/a> (w miejscu w kt\u00f3rym wznosi\u0142o si\u0119 staro\u017cytne miasto Teby). Naukowcy faktycznie uznali to za jedno z najwi\u0119kszych odkry\u0107 archeologicznych, trumien by\u0142o faktycznie 20. Ca\u0142a reszta jest jednak wytworem mojej wyobra\u017ani, aby pokaza\u0107 czytelnikowi, jakiej manipulacji mo\u017cna dokona\u0107 dodaj\u0105c do odrobiny fakt\u00f3w i pewnej koincydencji zdarze\u0144 ca\u0142\u0105 mas\u0119 bzdur i wyssanych z palca hipotez. To nad czym mog\u0119 jedynie ubolewa\u0107 to fakt, \u017ce w najwi\u0119kszych serwisach telewizyjnych faktycznie nie s\u0142ysza\u0142em informacji o tak wa\u017cnym dla nauki odkryciu. Nie jest to jednak efekt \u015bwiatowego spisku medi\u00f3w i rz\u0105d\u00f3w supermocarstw, a swoisty znak czasu. Przeci\u0119tnego widza i czytelnika nie interesuje nauka, a sensacja, konflikt, polityka i skandal. I na tym bazuj\u0105 wszelkie manipulacje i fake newsy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u0142abe \u017ar\u00f3d\u0142a informacji<\/h2>\n\n\n\n<p>Jak wi\u0119c nie da\u0107 nabra\u0107 si\u0119 na manipulacje w sieci? M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko, nie korzysta\u0107 ze <strong>s\u0142abych \u017ar\u00f3de\u0142 informacji<\/strong>. A s\u0142abe \u017ar\u00f3d\u0142a to takie, kt\u00f3re cechuje nieobiektywizm, nacechowanie ideologiczne, odwo\u0142ywanie si\u0119 do emocji, jednostronno\u015b\u0107, krzykliwo\u015b\u0107 i sensacyjno\u015b\u0107 w przekazie, czy nie popieranie si\u0119 \u017cadnymi tekstami \u017ar\u00f3d\u0142owymi. Nale\u017cy zna\u0107 i zdawa\u0107 sobie tak\u017ce spraw\u0119 z tego, <strong>jak dzia\u0142a wyszukiwarka internetowa<\/strong>. Fakt, \u017ce jaka\u015b strona znajduje si\u0119 na czele wyszukiwa\u0144 nie czyni z niej automatycznie dobrego \u017ar\u00f3d\u0142a informacji. Najlepsze \u017ar\u00f3d\u0142a informacji, strony naukowe, bardzo cz\u0119sto przegrywaj\u0105 ten nier\u00f3wny wy\u015bcig o pozycj\u0119 w Google ju\u017c na samym starcie, a to w\u0142a\u015bnie one s\u0105 najlepszym mo\u017cliwym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji na jaki\u015b temat.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/news.google.com\/publications\/CAAqBwgKMPyplgsw786tAw?ceid=PL:pl&amp;oc=3\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"406\" height=\"134\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8933\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news.png 406w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news-300x99.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 406px) 100vw, 406px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Internet to kopalnia wiedzy. Wiadomo o tym nie od dzi\u015b. Wiadomo jednak tak\u017ce to, \u017ce Internet jest te\u017c przy okazji wielkim wysypiskiem wszelkiego rodzaju informacyjnych&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1506,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[1621,1513,1622,1624,1492,1623],"class_list":["post-1509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn","tag-dezinformacja","tag-fake-news","tag-falszywe-informacje","tag-klatwa","tag-koronawirus","tag-plaga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1509"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11915,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509\/revisions\/11915"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}