Po przekroczeniu 26 tysi\u0119cy zaka\u017ce\u0144 dziennie zapad\u0142a decyzja o kolejnym lockdownie. Od 20 marca ponownie zamkni\u0119te s\u0105 szko\u0142y, baseny, kina (je\u015bli jakiekolwiek w og\u00f3le si\u0119 otworzy\u0142y), obiekty sportowe i temu podobne. Aktualnie obowi\u0105zuj\u0105cy lockdown nie jest jego najgorsz\u0105 wersj\u0105, nadal funkcjonowa\u0107 mog\u0105 np. zak\u0142ady fryzjerskie czy gastronomia na wynos, ale gdzieniegdzie mo\u017cna ju\u017c us\u0142ysze\u0107 g\u0142osy o lockdownie totalnym. Jednak czy z perspektywy roku czasu \u017cycia z wirusem mo\u017cna ju\u017c pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 jakimi\u015b danymi, badaniami, kt\u00f3re stwierdza\u0142yby, czy takie rozwi\u0105zania w og\u00f3le maj\u0105 sens? Okazuje si\u0119, jak w \u017cyciu, \u017ce sprawa nie jest jednoznaczna.<\/p>\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/closed.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nBadania<\/h1>\n\n\n\n
Niestety po ponad roku trwania epidemii na terenie naszego kraju pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 jakichkolwiek polskich analiz czy bada\u0144 na temat zasadno\u015bci wprowadzania, czy efektywno\u015bci lockdownu. Rz\u0105d r\u00f3wnie\u017c, przy og\u0142aszaniu zaostrzenia b\u0105d\u017a te\u017c luzowaniu restrykcji, albo nie pos\u0142uguje si\u0119 \u017cadnym \u017ar\u00f3d\u0142em, albo pos\u0142uguje si\u0119 badaniami o\u015brodk\u00f3w zagranicznych, najcz\u0119\u015bciej ameryka\u0144skich lub te\u017c jakimi\u015b szcz\u0105tkowymi danymi, np. mobilno\u015bci na podstawie danych z telekom\u00f3w. Z braku rodzimych danych i my si\u0119gn\u0105\u0107 musimy wi\u0119c do bada\u0144 z innych cz\u0119\u015bci \u015bwiata, aby przyjrze\u0107 si\u0119 temu, czy zamykanie si\u0119 w domach ma w og\u00f3le sens i jakie p\u0142yn\u0105 z tego wnioski.<\/p>\n\n\n\n
Lockdown w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodzi zamkniecie bar\u00f3w i restauracji, o\u015brodk\u00f3w kultury i rozrywki oraz zalecenie pozostania w domach ma sens, wed\u0142ug bada\u0144<\/span><\/a><\/span> Charlesa Courtemanche’a, Josepha Garuccio, Anh Le, Joshua Pinkstona i Aarona Yelowitza. Wprowadzenie tych \u015brodk\u00f3w spowalnia, zdaniem naukowc\u00f3w z Uniwersytetu Kentucky, Uniwersytetu Stanowego w Georgii i Uniwersytetu Louisville, rozprzestrzenianie si\u0119 wirusa w spo\u0142ecze\u0144stwie, a co za tym idzie daje wi\u0119cej czasu na przeciwdzia\u0142anie, w postaci np. programu szczepie\u0144, czy reorganizacji pracy s\u0142u\u017cby zdrowia. W swoich badaniach uczeni nie doszukali si\u0119 jednak spadku tempa zaka\u017ce\u0144 \u0142\u0105czonego z zamykaniem publicznych szk\u00f3\u0142 i ograniczeniom w prawie do zgromadze\u0144. Badanie opublikowane w maju 2020 roku jest chyba jednym z najbardziej prolockdownowych, jakie do tej pory opublikowano. Jednak fizyk i uczony w naukach spo\u0142ecznych Nicholas Christakis ma ju\u017c inne zdanie, je\u015bli chodzi o zamkniecie szk\u00f3\u0142 w czasie epidemii.<\/p>\n\n\n\n W wywiadzie dla ScienceMag.org<\/span><\/a><\/span> m\u00f3wi, \u017ce nale\u017cy rozr\u00f3\u017cni\u0107 dzia\u0142anie zwi\u0105zane z zamykaniem plac\u00f3wek o\u015bwiatowych w przypadku zagro\u017cenia rozwojem epidemii na reaktywne i proaktywne. Reaktywne wyst\u0119puje w przypadku, kiedy w danej plac\u00f3wce wykryto osob\u0119 zaka\u017con\u0105 – ucznia, nauczyciela, b\u0105d\u017a cz\u0142onka obs\u0142ugi. Analizy opublikowane w 2006 roku w magazynie Nature wskazuj\u0105, \u017ce tego typu dzia\u0142anie redukuje narastaj\u0105cy wsp\u00f3\u0142czynnik zara\u017ce\u0144 o 25 procent i odsuwa w czasie szczyt zaka\u017ce\u0144 w danym rejonie, jednocze\u015bnie sp\u0142aszczaj\u0105c wykres ilo\u015bci rozpoznawania nowych przypadk\u00f3w do tego stopnia, \u017ce odci\u0105\u017ca system opieki zdrowotnej w spos\u00f3b, kt\u00f3ry neutralizuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 jej parali\u017cu. Odci\u0119cie jedynie z systemu jednej klasy, b\u0105d\u017a cz\u0119\u015bci uczni\u00f3w, nie daje podobnych efekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Drug\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jest dzia\u0142anie proaktywne, zamkniecie plac\u00f3wki, zanim wyst\u0105pi\u0105 w niej jeszcze przypadki zaka\u017cenia. Zdaniem Christakisa to jeden z najsilniejszych, niefarmakologicznych \u015brodk\u00f3w walki z epidemi\u0105. I nie chodzi w tym przypadku jedynie o dzieci. Odci\u0119cie ich od du\u017cego skupiska, jakim jest szko\u0142a chroni ca\u0142\u0105 lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, tym samym chroni osoby doros\u0142e oraz starsze, czyli te najbardziej nara\u017cone na negatywne efekty zara\u017cenia koronawirusem. Jako przyk\u0142ad naukowiec z Yale podaje analizy danych, jakie wykonano w Stanach Zjednoczonych na podstawie statystyk z czasu pandemii grypy w latach 1918 – 1919. Szko\u0142\u0119 w St. Luis zamkni\u0119to jeszcze przed wyst\u0105pieniem najwi\u0119kszej ilo\u015bci zachorowa\u0144. Szko\u0142\u0119 w Pittsburghu zamkni\u0119to z kolei dopiero tydzie\u0144 po wyst\u0105pieniu szczytu zaka\u017ce\u0144. Rezultaty by\u0142y takie, \u017ce wsp\u00f3\u0142czynnik \u015bmiertelno\u015bci w tym drugim mie\u015bcie by\u0142 wy\u017cszy o dwie trzecie.<\/p>\n\n\n\n Inne badanie<\/span><\/a><\/span> r\u00f3wnie\u017c popiera tez\u0119, \u017ce wprowadzenie lockdownu jest skuteczn\u0105 metod\u0105 walki z rozprzestrzenianiem si\u0119 wirusa w spos\u00f3b znaczny. Praca pod tytu\u0142em Differential Effects of Intervention Timing on COVID-19 Spread in the United States<\/em> konkluduje nawet, \u017ce wprowadzenie restrykcji o tydzie\u0144 wcze\u015bniej spowodowa\u0142o by redukcj\u0119 przypadk\u00f3w \u015bmiertelnych o wi\u0119cej ni\u017c po\u0142ow\u0119. Praca Sen Pei, Sasikiran Kandula i Jeffrey’a Shamana cytowana by\u0142a przez New York Times. Por\u00f3wnanie s\u0105siaduj\u0105cych ze sob\u0105 stan\u00f3w, kt\u00f3re zastosowa\u0142y r\u00f3\u017cn\u0105 polityk\u0119 do walki z epidemi\u0105 wskaza\u0142o w pracy<\/span><\/a><\/span> uczonych z Uniwersytet\u00f3w w Kalifornii i Georgii, \u017ce regiony, kt\u00f3re o zamkni\u0119ciu poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci gospodarki zdecydowa\u0142y p\u00f3\u017aniej zanotowa\u0142y od 15 do 25 procent wi\u0119ksz\u0105 zachorowalno\u015b\u0107 tygodniow\u0105 od daty wprowadzenia restrykcji. Z kolei badanie pod tytu\u0142em The Effect of Stay-at-Home Orders on COVID-19 Cases and Fatalities in the United States<\/span><\/a><\/span><\/em> wskazuje, \u017ce tygodniowa redukcja nowych przypadk\u00f3w po tygodniu od wprowadzenia restrykcji wynosi ponad 30 procent, po dw\u00f3ch tygodniach 40 i prawie 49 procent po trzech tygodniach od decyzji o wprowadzeniu zasady stay-at-home<\/em>. Po trzech tygodniach od wprowadzenia takiej zasady zanotowano r\u00f3wnie\u017c prawie 60 procentow\u0105 redukcj\u0119 w ilo\u015bci tygodniowych zgon\u00f3w zwi\u0105zanych z Covid-19<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Jednym z najobszerniejszych dokument\u00f3w<\/span><\/a><\/span> dotycz\u0105cych epidemii jest praca pod patronatem Centre for Economic Policy Research z maja 2020 roku w kt\u00f3rym jeden z rozdzia\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119cony jest efektywno\u015bci wprowadzenia lockdownu oraz masowego testowania. W pracy analizowano dane z 69 kraj\u00f3w, w tym Polski, a wnioski wskazuj\u0105 na znacz\u0105cy spadek nowych przypadk\u00f3w zachorowa\u0144, po tygodniu od wprowadzenia restrykcji. Miesi\u0105c lockdownu we Francji uchroni\u0142 ponad 580 tysi\u0119cy os\u00f3b od hospitalizacji i pozwoli\u0142 francuskiemu systemowi ochrony zdrowia na nieprzekroczenie bariery wydolno\u015bci, kt\u00f3ra bez wprowadzenia restrykcji przekroczona zosta\u0142aby o ponad 100 tysi\u0119cy pacjent\u00f3w wymagaj\u0105cych intensywnej terapii. Wed\u0142ug pracy<\/span><\/a><\/span> Jonathana Roux, Clement Massonaud i Pascala Crepey’a Francja unikn\u0119\u0142a w ten spos\u00f3b ponad 60 tysi\u0119cy przypadk\u00f3w \u015bmiertelnych w szpitalach.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie nie wszystkie badania wskazuj\u0105 na skuteczno\u015b\u0107 lockdownu. Opracowanie<\/span><\/a><\/span> w kt\u00f3rym por\u00f3wnana zosta\u0142a Szwecja z obrazem wykreowanej Szwecji w kt\u00f3rej zastosowano rozwi\u0105zania z innych europejskich kraj\u00f3w, Danii, Holandii, Portugalii, Norwegii i Finlandii wskazuje na brak znacz\u0105cych r\u00f3\u017cnic w przypadku ilo\u015bci \u015bmiertelnych przypadk\u00f3w, czy przypadk\u00f3w zaka\u017ce\u0144 w og\u00f3le. Badanie pokaza\u0142o jednak, \u017ce w prawdziwej Szwecji samodyscyplinuj\u0105ce si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwo by\u0142o kluczem do osi\u0105gni\u0119cia celu i Szwedzi w spos\u00f3b samodzielny, bez narzucanych z g\u00f3ry restrykcji osi\u0105gn\u0119li cel, kt\u00f3ry w innych regionach osi\u0105gany by\u0142 poprzez rz\u0105dowo narzucane zasady. Lockdown nie dzia\u0142a<\/span><\/span><\/a> to z kolei nienaukowa praca ekonomisty Lymana Stone’a, kt\u00f3ry za pomoc\u0105 w\u0142asnego modelowania dochodzi do wniosk\u00f3w, kt\u00f3re neguj\u0105 zasadno\u015b\u0107 wprowadzania zasad izolacji w domach. Zdaniem Stone’a znaczenie maj\u0105 jednak zamkni\u0119cia plac\u00f3wek szkolnych oraz restrykcje w prawie do gromadzenia si\u0119. Badania<\/span><\/a><\/span> restrykcji wprowadzonych we W\u0142oszech, Francji, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii przeprowadzone przez Thomasa Meuniera przedstawiaj\u0105 brak dowod\u00f3w na zmniejszenie przyrost\u00f3w zachorowa\u0144 w czasie i niwelowanie trend\u00f3w wzrostowych. Za\u015b analiza JPMorgan opublikowana<\/span><\/a><\/span> na Twitterze przez Carla Quintanilla z CNBC wskazuje, \u017ce w USA, w stanach, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y si\u0119 otworzy\u0107, nie zanotowano nag\u0142ego wzrostu poziomu zaka\u017ce\u0144. Jeden z wykres\u00f3w wskazuje nawet, \u017ce epidemia rz\u0105dzi si\u0119 w\u0142asna dynamik\u0105 i wprowadzane restrykcje w spos\u00f3b znaczny nie wp\u0142ywaj\u0105 w og\u00f3le na jej przebieg.<\/p>\n\n\n\n Wygl\u0105da wi\u0119c na to, \u017ce w zale\u017cno\u015bci od tego czy jeste\u015bmy zwolennikami obostrze\u0144, czy te\u017c ich przeciwnikami zawsze znale\u017a\u0107 mo\u017cemy argument, kt\u00f3rym storpedujemy swojego interlokutora w dyskusji na temat epidemii. Z przedstawionych przyk\u0142ad\u00f3w wy\u0142ania si\u0119 jednak obraz, kt\u00f3ry zdaje si\u0119 do\u015b\u0107 oczywisty i kt\u00f3ry nader widoczny jest na przytoczonym przyk\u0142adzie Szwecji. Najbardziej istotny w zarz\u0105dzaniu pandemi\u0105 wydaje si\u0119 by\u0107 czynnik ludzki i wiedza oraz odpowiedzialno\u015b\u0107 jednostki, w efekcie przek\u0142adaj\u0105ca si\u0119 na zachowania grup i ca\u0142ych spo\u0142eczno\u015bci. Odpowiedzialno\u015b\u0107 i samodyscyplina niezbyt g\u0119sto zaludnionych Szwed\u00f3w, w po\u0142\u0105czeniu z ochron\u0105 zdrowia na wysokim poziomie i odpowiedzialnym podej\u015bciem szwedzkich w\u0142adz zaowocowa\u0142a opanowaniem, do pewnego stopnia, epidemii i niedopuszczeniem do mocnych wzrost\u00f3w \u015bmiertelno\u015bci w uj\u0119ciu rocznym. I cho\u0107 Szwedzi r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 swoje problemy z epidemi\u0105, to jak\u017ce odmiennie od tego, co obserwujemy na w\u0142asnym podw\u00f3rku. Podw\u00f3rku kt\u00f3rym stosowanie podstawowych zasad bezpiecze\u0144stwa inicjuje konstytucyjne rozterki, a niemal ka\u017cde rz\u0105dowe zalecenie dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa publicznego w czasie stanu epidemii rozpala dyskusje na temat podstawy prawnej i wolno\u015bci obywatelskich.<\/p>\n\n\n\n Po roku \u017cycia z i w epidemii \u017caden, nawet najtwardszy lockdown, nie zapewni nam spokojnego \u017cycia w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci, je\u015bli naszym najwi\u0119kszym zmartwieniem b\u0119dzie konieczno\u015b\u0107 zas\u0142aniania ust i nosa w przestrzeni publicznej, a konferencji z kolorowymi grafikami i s\u0142upkami nie zast\u0105pi rzetelna praca nad \u015bledzeniem, wykrywaniem i izolowaniem kolejnych przypadk\u00f3w. Nie wyjdziemy z epidemii z tarcz\u0105 (na ile to jeszcze mo\u017cliwe), je\u015bli wci\u0105\u017c demokracja b\u0119dzie oznacza\u0142a w naszym mniemaniu nieograniczon\u0105 wolno\u015b\u0107, bardziej ni\u017c poczucie obowi\u0105zku w stosunku do spo\u0142eczno\u015bci. Na nasze szcz\u0119\u015bcie s\u0105 szczepionki, kt\u00f3re po\u0142ow\u0119 roboty mog\u0105 za\u0142atwi\u0107 za nas, je\u015bli tylko b\u0119dziemy ufa\u0107 nauce i twardym danym, a mniej memom i spreparowanym filmikom. Tego sobie i Wam \u017cycz\u0119.<\/p>\n\n\nCzynnik ludzki<\/h1>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news.png\")
<\/a><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"