{"id":4638,"date":"2025-07-08T06:01:00","date_gmt":"2025-07-08T06:01:00","guid":{"rendered":"http:\/\/newgeekweb.fightcar.webd.pl\/index.php\/2023\/07\/01\/jak-atari-do-polski-trafilo\/"},"modified":"2025-07-07T20:00:12","modified_gmt":"2025-07-07T20:00:12","slug":"jak-atari-do-polski-trafilo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/2025\/07\/08\/jak-atari-do-polski-trafilo\/","title":{"rendered":"Jak Atari trafi\u0142o do Polski"},"content":{"rendered":"\n<p>Atari do Polski lat 80. trafi\u0142o za spraw\u0105 Lucjana Wencla. Historia to, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych zwi\u0105zanych z polsk\u0105 scen\u0105 komputerow\u0105 lat PRL-u, niezwykle ciekawa.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Artyku\u0142 ten&nbsp;jest cz\u0119\u015bci\u0105 tygodnia Atari, czyli cyklu archiwalnych tekst\u00f3w, kt\u00f3re przypominamy na Geekwebie z okazji 52. rocznicy powstania tej firmy.&nbsp;<span style=\"text-decoration: underline; color: #3366ff;\"><a style=\"color: #3366ff; text-decoration: underline;\" title=\"Rocznica powstania firmy Atari\" href=\"http:\/\/newgeekweb.fightcar.webd.pl\/index.php\/2023\/06\/27\/atari-historia-powstanie-50-lat\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Rocznica<\/a><\/span>&nbsp;powstania Atari przypada 27 czerwca.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lucjan Wencel<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 w 1949 roku w Toronto, ale trzy lata p\u00f3\u017aniej trafi\u0142 z rodzicami do Polski. Z\u00a0kraju wyjecha\u0142 w 1973 roku, \u015bwie\u017co po studiach. Za kierunek obra\u0142 Londyn, stamt\u0105d ponownie Kanad\u0119, a nast\u0119pnie trafi\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych i Kalifornii. Po kilku latach pracy na zachodnim wybrze\u017cu za\u0142o\u017cy\u0142 w USA firm\u0119 &#8211; Logical Design Works (1983). Absolwent fizyki z Polski w dalekiej Kalifornii zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 konwersje gier. W\u00a0pewnym momencie swojej dzia\u0142alno\u015bci Lucjan Wencel zg\u0142osi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do Atari, \u017ceby zaproponowa\u0107 szefostwu tej zas\u0142u\u017conej dla przemys\u0142u gier wideo firmy, kt\u00f3rej wtedy ju\u017c szefowa\u0142 <strong>Jack Tramiel <\/strong>(od 1984 roku), \u017ce jego firma napisze lepsz\u0105 wersj\u0119 BASIC-a dla komputer\u00f3w 65XE i 130XE. W siedzibie Atari Wencel sp\u0119dzi\u0142 trzy miesi\u0105ce poznaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c Tramiela, kt\u00f3remu zaproponowa\u0142, \u017ce zostanie wy\u0142\u0105cznym dystrybutorem komputer\u00f3w <strong>Atari na Polsk\u0119<\/strong>. Tramiel, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 nad Wis\u0142\u0105, a do USA wyemigrowa\u0142 po II Wojnie \u015awiatowej, po pewnymi warunkami przyj\u0105\u0142 t\u0119 ofert\u0119. W Polsce Wencel nawi\u0105za\u0142 kontakt z sieci\u0105 sklep\u00f3w Pewex.<\/p>\n\n\n\n<p><code>Przedsi\u0119biorstwo Eksportu Wewn\u0119trznego Pewex to za\u0142o\u017cone w 1972 roku&nbsp;przedsi\u0119biorstwo pa\u0144stwowe z siedzib\u0105 w Warszawie, prowadz\u0105ce sie\u0107 sklep\u00f3w i kiosk\u00f3w walutowych w PRL. Mo\u017cna w nich by\u0142o kupi\u0107&nbsp;za waluty wymienialne towary niedost\u0119pne w innych sklepach lub trudno dost\u0119pne, zar\u00f3wno importowane, jak i krajowe. Z tego powodu marka Pewex by\u0142a w czasach PRL synonimem towar\u00f3w luksusowych.<\/code><\/p>\n\n\n\n<p>I tak, od wrze\u015bnia 1985 roku, komputery Atari zacz\u0119\u0142y by\u0107 ustawiane na pewexowych p\u00f3\u0142kach i powoli trafia\u0107 do polskich dom\u00f3w. Wencel robi\u0142 to pod szyldem <strong>Logical Design Works<\/strong>. Jak wspomina w 55. numerze magazynu Pixel, kupowa\u0142 komputery po 52 dolary i sprzedawa\u0142 Pewexowi za 60. R\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy t\u0105 kwot\u0105, a tym co klienci musieli zap\u0142aci\u0107, by\u0142a ju\u017c mar\u017c\u0105 sieci. Taki handel trwa\u0142 przez pi\u0119\u0107 lat. Umowa z Pewexem przewidywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Wencel prowadzi\u0107 b\u0119dzie tak\u017ce serwis komputer\u00f3w Atari. T\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzono z kolei pod szyldem\u00a0siostrzanej firmy Karen, kt\u00f3ra swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza pierwszej \u017conie Lucjana Wencla. W sumie za po\u015brednictwem firm Lucjana Wencla na polski rynek trafi\u0142o ponad 160 tysi\u0119cy sztuk sprz\u0119tu Atari. Karen w Polsce tworzy\u0142o r\u00f3wnie\u017c oprogramowanie, g\u0142\u00f3wnie konwersje na zlecenie ameryka\u0144skich kontrahent\u00f3w.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1305\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Atari-800XL-scaled.jpg\" alt=\"Atari 800XL\" class=\"wp-image-4637\" title=\"Atari 800XL\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Atari-800XL-scaled.jpg 2560w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Atari-800XL-scaled-600x306.jpg 600w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Atari-800XL-300x153.jpg 300w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Atari-800XL-1024x522.jpg 1024w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Atari-800XL-768x392.jpg 768w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Atari-800XL-1536x783.jpg 1536w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Atari-800XL-2048x1044.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Jeden z najpopularniejszych w Polsce lat 80. model Atari &#8211; 800XL<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Kiedy&nbsp;Jack Tramiel dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce w Polsce dystrybucj\u0105 sprz\u0119tu jego firmy zajmuje si\u0119 Pewex, nie by\u0142 zadowolony. Za\u017c\u0105da\u0142 wtedy za sztuk\u0119 nie 52, a 60 dolar\u00f3w, czyli tyle, za ile Lucjan Wencel sprzedawa\u0142 je polskiemu dystrybutorowi. W efekcie tego przez jaki\u015b czas polski przedsi\u0119biorca niczego na imporcie Atari nie zarobi\u0142, p\u00f3\u017aniej jednak oboje kontrahenci wr\u00f3cili do pierwotnej ceny 52 dolar\u00f3w. \u017beby w pewnym stopniu uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od Tramiela Lucjan Wencel um\u00f3wi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c chi\u0144skim producentem magnetofon\u00f3w do Atari &#8211; model XC-12 &#8211; a tak\u017ce z fabryk\u0105 w Hongkongu, kt\u00f3ra produkowa\u0142a stacje dyskietek i te, w w pewnym momencie, bezpo\u015brednio z fabryk trafia\u0142y do Pewex\u00f3w. Ostatnie dwa lata dystrybucji Atari w Polsce to komputery bezpo\u015brednio od Tramiela i peryferia bezpo\u015brednio z azjatyckich fabryk. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 t\u0119 prowadzono pod mark\u0105 California Access.<\/p>\n\n\n\n<p>W Ojczyznie Lucjan Wencel\u00a0stworzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c\u00a0mark\u0119 California Dreams (1987, nale\u017c\u0105ce do Karen), kt\u00f3ra tworzy\u0142a gry. Z tamtych czas\u00f3w Wencel wspomina wczesny projekt, kt\u00f3ry polega\u0107 mia\u0142 na konstruowaniu samochod\u00f3w, a nast\u0119pnie braniu udzia\u0142u w wy\u015bcigach ulicznych. T\u0105 gr\u0105 by\u0142 w Polsce hit amigowy, <strong>Street Rod<\/strong>. California Dreams by\u0142o r\u00f3wnie\u017c producentem niezwykle popularnej gry logicznej <strong>Blockout<\/strong>. W tamtym czasie ma\u0142o kto wiedzia\u0142, \u017ce gry te stworzyli Polacy, by\u0142y po prostu takie ameryka\u0144skie. Street Rod premier\u0119 mia\u0142 w 1989 roku. Dla Lucjana Wencla biznes zwi\u0105zany z elektroniczn\u0105 rozrywk\u0105 sko\u0144czy\u0142 si\u0119 w pierwszej po\u0142owie lat 90., kiedy na biurkach Polak\u00f3w zacz\u0119\u0142o pojawia\u0107 si\u0119 coraz wi\u0119cej pecet\u00f3w. <em>To ju\u017c nie by\u0142 m\u00f3j \u015bwiat<\/em>, m\u00f3wi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/news.google.com\/publications\/CAAqBwgKMPyplgsw786tAw?ceid=PL:pl&amp;oc=3\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"406\" height=\"134\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8933\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news.png 406w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news-300x99.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 406px) 100vw, 406px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Atari do Polski lat 80. trafi\u0142o za spraw\u0105 Lucjana Wencla. Historia to, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych zwi\u0105zanych z polsk\u0105 scen\u0105 komputerow\u0105 lat PRL-u, niezwykle ciekawa.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4636,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[30,3245],"class_list":["post-4638","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-retro","tag-atari","tag-lucjan-wencel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4638"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4638\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12366,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4638\/revisions\/12366"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}