W latach 80. i 90., kiedy na \u015bwiecie platformy te odchodzi\u0142y powoli do lamusa, w Polsce trwa\u0142a zaci\u0119ta wojna commodorowc\u00f3w z atarowcami. Cho\u0107 posiadana w domu 8-bitowa platforma do grania by\u0142a w wi\u0119kszo\u015bci dzie\u0142em przypadku, to ka\u017cdy broni\u0142 jej niczym niepodleg\u0142o\u015bci. Dlaczego przypadku? Bo w opisywanych czasach na og\u00f3\u0142 przyjmowa\u0142o si\u0119 to, co dawa\u0142o \u017cycie – Atari lub Commodore – nie\u015bwiadomie, otrzymuj\u0105c komputer, jakikolwiek, na komuni\u0119, \u015bwi\u0119ta, czy urodziny. Bo rodzice akurat mieli okazj\u0119 zakupi\u0107 jeden czy drugi komputer, czy akurat kt\u00f3ry\u015b ze cz\u0142onk\u00f3w rodziny przywi\u00f3z\u0142 taki, a nie inny z zagranicy. Bra\u0142o si\u0119 co jest, nak\u0142ada\u0142o barwy plemienne i walczy\u0142o. Jednak tak zwolennicy Atari, jak i Commodore, mieli ze sob\u0105 wi\u0119cej wsp\u00f3lnego, ni\u017c wtedy przypuszczali.<\/p>\n\n\n\n
Jack Tramiel<\/h1>\n\n\n\n
Kiedy Jack Tramiel, emigrant z Polski w Toronto, w roku 1954 zak\u0142ada firm\u0119 Commodore, pierwotnie produkuj\u0105c\u0105 i serwisuj\u0105c\u0105 maszyny do pisania, to w Polsce nikt nie ma o tym poj\u0119cia. \u017beby wci\u0105\u017c utrzymywa\u0107 si\u0119 na powierzchni Tramiel, najpierw z maszyn przebran\u017cowuje si\u0119 na sumatory, bo Japo\u0144czycy mieli ta\u0144sze i lepsze maszyny, a nast\u0119pnie na kalkulatory, bo Japo\u0144czycy zacz\u0119li sprzedawa\u0107 ta\u0144sze i lepsze sumatory. Biznes kalkulatorowy nie pokrzy\u017cowali ju\u017c Japo\u0144czycy, ale konkurencja wewn\u0119trzna w postaci Texas Instruments. To wtedy Chuck Peddle, kt\u00f3ry wcze\u015bniej zgodzi\u0142 si\u0119 przej\u015b\u0107 do Commodore, przekonuje Tramiela, \u017ce firma powinna zainwestowa\u0107 w domowe komputery. I tak w roku 1977 powstaje PET, a Commodore staje si\u0119 firm\u0105 komputerow\u0105.<\/p>\n\n\n
![\"Jack](\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/e\/e5\/Jack_Tramiel_retuschiert.jpg\" "\\"Jack")
Komputer PET 2001 zosta\u0142 zaprezentowany 16 kwietnia 1977 roku w San Francisco na targach West Coast Computer Faire. Na tych samych targach swoje stoisko mia\u0142a tak\u017ce m\u0142oda firma Apple, kt\u00f3ra zaprezentowa\u0142a sw\u00f3j Apple II. Smaczku temu zdarzeniu dodaje fakt, \u017ce firma Commodore odrzuci\u0142a wcze\u015bniejsz\u0105 propozycje kupna Apple II, a oba komputery oparte by\u0142y na tym samym procesorze MOS 6502<\/em>. W chwili premiery Apple II kosztowa\u0142 1298 dolar\u00f3w, a cena PET ustalona zosta\u0142a na poziomie 795 dolar\u00f3w.<\/pre>\n\n\n\nPET-y nie sprawdzaj\u0105 si\u0119 jednak w u\u017cytku domowym. W roku 1980 Commodore wprowadza wi\u0119c na rynek model VIC-20, kt\u00f3ry sprzedaje si\u0119 w milionach egzemplarzy. Dwa lata p\u00f3\u017aniej Commodore mierzy w przej\u0119cie cz\u0119\u015bci rynku wy\u017cszych cen i wprowadza do sprzeda\u017cy Commodore 64. W tym momencie Texas Instruments raz jeszcze pr\u00f3buje przej\u0105c rynek wprowadzaj\u0105c TI99\/4, ale tym razem Tramiel nie zamierza ju\u017c zmienia\u0107 profilu dzia\u0142alno\u015bci swojej firmy, a z TI walczy cen\u0105. Drastycznie obni\u017ca cen\u0119 c-64, kt\u00f3ry w efekcie staje si\u0119 najlepiej sprzedaj\u0105cym komputerem w historii, zdobywa ogromn\u0105 s\u0142aw\u0119 i rzesz\u0119 fan\u00f3w, a Texas Instruments i wiele mniejszych firm doprowadza do upadku. Jack Tramiel do upadku doprowadzi\u0142 niemal sam siebie, bowiem niska cena c-64 sprawi\u0142a, \u017ce oszcz\u0119dno\u015bci firmy stopnia\u0142y prawie do zera. W wyniku tar\u0107 na tym polu Tramiel w styczniu 1984 roku opuszcza firm\u0119, kt\u00f3r\u0105 sam stworzy\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy Atari<\/strong> powstawa\u0142o w Stanach Zjednoczonych w 1972 roku w Polsce nikt nie mia\u0142 o tym poj\u0119cia. Kiedy 10 lat od za\u0142o\u017cenia firmy Atari jest na szczycie i notuje przychody na poziomie 2 miliard\u00f3w dolar\u00f3w rocznie w Polsce nadal nikt, albo prawie nikt, nie ma o tym poj\u0119cia. W po\u0142owie lat 70., ju\u017c po sukcesie Ponga oraz kilku innych tytu\u0142\u00f3w, kt\u00f3re zapewnia\u0142y Atari sta\u0142y dop\u0142yw got\u00f3wki, firma zatrudnia Jay’a Minera<\/strong>, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 prace nad Stell\u0105<\/em>, kt\u00f3ra w efekcie sta\u0142a si\u0119 systemem znanym jako Atari VCS<\/strong>. Nolan Bushnell, \u00f3wczesny szef Atari, pragn\u0105\u0142 wprowadzi\u0107 Atari VCS na rynek tak, aby unikn\u0105\u0107 zalania rynku podr\u00f3bkami. Do tego celu potrzebowa\u0142 jednak pot\u0119\u017cnych \u015brodk\u00f3w. Na tym etapie zdecydowano si\u0119 wi\u0119c na sprzeda\u017c firmy, a kupuj\u0105cymi okazali si\u0119 Warner Communications.<\/p>\n\n\n\n
Atari VCS<\/strong> zadebiutowa\u0142o w pa\u017adzierniku 1977 roku, kosztowa\u0142o 199 dolar\u00f3w i mia\u0142o wielk\u0105 kampani\u0119 promocyjn\u0105 w telewizji i prasie, ale to nie pomog\u0142o w odniesieniu sukcesu. W rok po premierze konsoli VCS w Atari pojawia si\u0119 Ray Kassar, kt\u00f3ry nie jest zachwycony tym, co spotyka na miejscu i w 1979 Bushnell zostaje usuni\u0119ty z firmy, kt\u00f3r\u0105 sam stworzy\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Nowy prezes mia\u0142 postawiony jeden cel. Zyski. Wkr\u00f3tce potem, Atari wyda\u0142o na \u015bwiat na \u015bwiat zyskuj\u0105ce w tamtym czasie na popularno\u015bci komputery domowe, Atari 400 i 800<\/strong>. Kassar w roli prezesa mia\u0142 sporo szcz\u0119\u015bcia. W latach 1977 – 1980 obroty firmy ze 100 milion\u00f3w dolar\u00f3w skoczy\u0142y na ponad 2 miliardy dolar\u00f3w, a Atari VCS zacz\u0119\u0142o cieszy\u0107 si\u0119 ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105. Wynika\u0142a ona g\u0142\u00f3wnie z ogromnej biblioteki gier dost\u0119pnych na t\u0119 konsol\u0119. U\u015bpi\u0142o to czujno\u015b\u0107 Kassara, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 rozpocz\u0119cia prac nad nast\u0119pnymi sprz\u0119tami mog\u0105cymi zast\u0105pi\u0107 VCS. Zamiast tego miano skupi\u0107 si\u0119 na maksymalizacji zysk\u00f3w p\u0142yn\u0105cych z tej w\u0142a\u015bnie konsoli. W roku 1981 prac\u0119 w Atari rozpoczyna Howard Warshaw, <\/strong>kt\u00f3remu Atari zleci p\u00f3\u017aniej napisanie gry na podstawie hitowego filmu Stevena Spielberga pt. E.T. Gra ta stanie sie na zawsze symbolem upadku Atari oraz zapa\u015bci ca\u0142ej bran\u017cy gier wideo.<\/p>\n\n\n\n
W 1984 roku Warner sprzeda\u0142 Atari. Komu? Jackowi Tramielowi<\/strong>. W\u0142a\u015bciwie to Tramiel zakupi\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 firmy Atari o nazwie Atari Computers, produkuj\u0105ca konsole do gier i komputery. Atari Games pozostaj\u0105ce w r\u0119kach Warner Inc. nadal produkowa\u0142o automaty do gier. Tramiel zmieni\u0142 nazw\u0119 firmy na Atari Corp. i w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy rozpocz\u0105\u0142 produkcj\u0119 komputera Atari ST, kt\u00f3ry ca\u0142kiem sporymi mo\u017cliwo\u015bciami i umiarkowan\u0105 cen\u0105 zdoby\u0142 popularno\u015b\u0107 i mia\u0142 konkurowa\u0107 na rynku z inn\u0105 wschodz\u0105c\u0105 \u00f3wcze\u015bnie gwiazd\u0105, Amig\u0105. Na stanowisku szefa Atari Tramiel w pewnym momencie trafia na Lucjana Wencla, kt\u00f3ry od 1985 roku zostaje jedynym dystrybutorem komputer\u00f3w Atari<\/span><\/a><\/span> na Polsk\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Jay Miner<\/h1>\n\n\n\n
Pami\u0119tacie fargment w kt\u00f3rym wspominam, \u017ce Atari<\/strong> zatrudni\u0142o Jay’a Minera? To ten cz\u0142owiek stworzy\u0142 w 1976 roku chip TIA, kt\u00f3ry odpowiada\u0142 za wysy\u0142anie sygna\u0142u audio i wideo do telewizora. W roku 1982 Miner spotyka Larry’ego Kaplana, by\u0142ego programist\u0119 Atari, kt\u00f3ry mia\u0142 plan stworzenia konsoli do gier poza wielk\u0105 korporacj\u0105. Oboje tworz\u0105 firm\u0119 o nazwie Hi-Toro, nast\u0119pnie przemianowan\u0105 na Amiga Corporation. Miner w nowej firmie odpowiedzialny by\u0142 za chipset o nazwie Lorraine. Ale maj\u0105 k\u0142opoty finansowe z kt\u00f3rych wyprowadzi\u0107 ma ich Atari. Wst\u0119pne ustalenia jednak doprowadzaj\u0105 do przej\u0119cia ich przez… Commodore. Amiga<\/strong>, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 konsol\u0105 do gier, a sta\u0142a si\u0119 pe\u0142noprawnym komputerem, debiutowa\u0142a na rynku w 1985 roku. Bazuj\u0105ca na procesorze Motorola 68000 Amiga 1000 nie by\u0142a wielkim rynkowym przebojem. Ale wydana w roku 1987 Amiga 500… to ju\u017c zupe\u0142nie inna historia. To drugi najpopularniejszy komputer w historii.<\/p>\n\n\n
\nJay Miner, \u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n Jay Miner<\/strong> najpierw pomaga\u0142 wprowadzi\u0107 na rynek konsol\u0119 Atari, a nast\u0119pnie pod skrzyd\u0142ami Commodore stworzy\u0142 jedne z najbardziej wielbionych komputer\u00f3w w historii. Amigi. Jack Tramiel, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 i stworzy\u0142 Commodore i da\u0142 \u015bwiatu taniego i rewelacyjnego Commodore 64, po odej\u015bciu ze swojej w\u0142asnej firmy szefowa\u0142 Atari i handlowa\u0142 nimi z Lucjanem Wenclem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu pojawi\u0142y si\u0119 one w polskich Pewexach. Drodzy commodorowcy, drodzy atarowcy. Macie ze sob\u0105 wi\u0119cej wsp\u00f3lnego, ni\u017c my\u015blicie. I zawsze mieli\u015bcie. Przede wszystkim to, \u017ce kochali\u015bcie i kochacie swoje, w wielu przypadkach, pierwsze w \u017cyciu komputery. I tego nie zabierze Wam nikt.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"\/](\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/4\/48\/JayMiner1990.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news.png\")
<\/a><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"