{"id":469,"date":"2017-09-26T07:30:45","date_gmt":"2017-09-26T07:30:45","guid":{"rendered":"http:\/\/newgeekweb.fightcar.webd.pl\/index.php\/2017\/09\/26\/10-lat-temu-swiat-byl-swiadkiem-pierwszej-cyberwojny\/"},"modified":"2017-09-26T07:30:45","modified_gmt":"2017-09-26T07:30:45","slug":"10-lat-temu-swiat-byl-swiadkiem-pierwszej-cyberwojny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/2017\/09\/26\/10-lat-temu-swiat-byl-swiadkiem-pierwszej-cyberwojny\/","title":{"rendered":"10 lat temu \u015bwiat by\u0142 \u015bwiadkiem pierwszej cyberwojny"},"content":{"rendered":"<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-467\" src=\"http:\/\/newgeekweb.fightcar.webd.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/4fa58a4e3bff7c98c12520b84ea1dcd5.jpg\" alt=\"\" class=\"caption\" title=\"10 lat temu \u015bwiat by\u0142 \u015bwiadkiem pierwszej cyberwojny\" width=\"1600\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/4fa58a4e3bff7c98c12520b84ea1dcd5.jpg 1600w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/4fa58a4e3bff7c98c12520b84ea1dcd5-600x300.jpg 600w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/4fa58a4e3bff7c98c12520b84ea1dcd5-300x150.jpg 300w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/4fa58a4e3bff7c98c12520b84ea1dcd5-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/4fa58a4e3bff7c98c12520b84ea1dcd5-768x384.jpg 768w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/4fa58a4e3bff7c98c12520b84ea1dcd5-1536x768.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/>\n<p>Min\u0119\u0142o 10 lat od incydent\u00f3w, kt\u00f3re wstrz\u0105sn\u0119\u0142y Estoni\u0105, a kt\u00f3re w oczach specjalist\u00f3w od cyberbezpiecze\u0144stwa nazwane zosta\u0142y pierwsz\u0105 w historii cyberwojn\u0105.\u00a0<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<h1>Jak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o<\/h1>\n<p>Zaczynem ca\u0142ej cyberawantury w Estonii by\u0142a decyzja w\u0142adz o usuni\u0119ciu ze stolicy pa\u0144stwa pomnika tzw. br\u0105zowego \u017co\u0142nierza, symbolizuj\u0105cego poleg\u0142ych Sowiet\u00f3w w walce o wyzwolenie Tallina. To oficjalna wersja, bowiem Esto\u0144czycy w pomniku widz\u0105 symbol zamiany jednej okupacji na drug\u0105. Postanowiono wi\u0119c pomnik przenie\u015b\u0107 w mniej eksponowane miejsce, z centrum stolicy kraju poza miasto i umie\u015bci\u0107 go na jednym z cmentarzy. Rosjanie dostali sza\u0142u. Kreml protestowa\u0142, a rosyjskoj\u0119zyczne media podawa\u0142y nieprawdziwe informacje jakoby Esto\u0144czycy zniszczyli pomnik i groby poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej znajduj\u0105ce si\u0119 na ich terenie przy okazji. 26 kwietnia 2007 roku wybuchaj\u0105 zamieszki na ulicach Tallina. Wiele os\u00f3b zostaje rannych, jedna osoba ginie.<\/p>\n<figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-468\" src=\"http:\/\/newgeekweb.fightcar.webd.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/zolnierz.jpg\" alt=\"Pomnik radzieckich \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 symbolem pierwszej cyberwojny\" width=\"700\" height=\"468\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/zolnierz.jpg 700w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/zolnierz-600x401.jpg 600w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/zolnierz-300x201.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><figcaption>Pomnik radzieckich \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 symbolem pierwszej cyberwojny<\/figcaption><\/figure>\n<h1>\u00a0Ataki<\/h1>\n<p>27 kwietnia Estoni\u0105 wstrz\u0105sn\u0119\u0142y pierwsze ataki sieciowe. Estonia jest &#8220;bombardowana&#8221; atakami <strong>denial of service<\/strong> (DoS) z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata, ale zainicjowanych przez rosyjsk\u0105, hakersk\u0105 grup\u0119 Nasi. Rosyjscy cyberprzest\u0119pcy sami o sobie m\u00f3wi\u0105 niezale\u017cni, ale wielu ekspert\u00f3w twierdzi, \u017ce s\u0105 na us\u0142ugach Kremla. Zanotowano 128 r\u00f3\u017cnych i niezale\u017cnych atak\u00f3w DoS i DDoS w trakcie kt\u00f3rych wykorzystano setki tysi\u0119cy komputer\u00f3w &#8220;zombie&#8221;<sup>*<\/sup>. Ataki nasilaj\u0105 si\u0119, sparali\u017cowane zostaj\u0105 strony partii i ugrupowa\u0144 politycznych, policji, jednostek edukacyjnych, parlamentu, ministerstw sprawiedliwo\u015bci i obrony.\u00a0<\/p>\n<p>9 maja 2007 roku, czyli w obchodzony w Rosji Dzie\u0144 Zwyci\u0119stwa ataki znacznie si\u0119 nasilaj\u0105. Ich celem staje si\u0119 tak\u017ce sektor prywatny. Zablokowane zostaj\u0105 dwa najwi\u0119ksze banki w Estonii. Zawieszaj\u0105 one swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 on-line i wstrzymuj\u0105 wszystkie przelewy mi\u0119dzynarodowe. Zablokowana zostaje tak\u017ce strona najwi\u0119kszego esto\u0144skiego dziennika Postimees. Ataki trwaj\u0105 dok\u0142adnie 22 dni i ko\u0144cz\u0105 si\u0119, do\u015b\u0107 niespodziewanie 18 maja 2007 roku.<\/p>\n<p>Jedyn\u0105 infrastruktur\u0105 nie dotkni\u0119t\u0105 przez ataki pozosta\u0142a sfera militarna kraju, przypomnijmy, b\u0119d\u0105cego cz\u0142onkiem NATO.<\/p>\n<h1>Reakcja Estonii<\/h1>\n<p>Reakcja Estonii, kraju, kt\u00f3ry ju\u017c w tamtym czasie by\u0142 bardzo rozwini\u0119ty je\u015bli chodzi o infrastruktur\u0119 e-us\u0142ug, by\u0142a szybka, ale improwizowana. Stworzony zosta\u0142\u00a0Estonian Computer Emergency Response Team. Obrona okaza\u0142a si\u0119, jak na warnki w kt\u00f3rych przysz\u0142o im dzia\u0142a\u0107, do\u015b\u0107 skuteczna. Prezydent Estonii Tomas Hendrik Ilves powiedzia\u0142 wtedy:<\/p>\n<blockquote><p>W obecnych czasach nie potrzeba pocisk\u00f3w, aby zniszczy\u0107 infrastruktur\u0119 pa\u0144stwa. Mo\u017cna to zrobi\u0107 on-line<\/p><\/blockquote>\n<p>Ekspert od spraw bezpiecze\u0144stwa sieciowego z Izraela, Gadi Evron, kt\u00f3ry w czasie atak\u00f3w przebywa\u0142 na terenie Estonii powiedzia\u0142, \u017ce kraj ten zosta\u0142 cofni\u0119ty w jednej chwili do ery kamiennej.<\/p>\n<h1>Skutki atak\u00f3w<\/h1>\n<p>Estonia po 2007 roku nie zaprzesta\u0142a znacznego rozwoju us\u0142ug publicznych za po\u015brednictwem sieci, a nawet zwi\u0119kszy\u0142a swoje dzia\u0142ania w tym zakresie. W 2014 roku w Estonii powsta\u0142 pomys\u0142 stworzenia tzw. cyfrowej ambasady, czyli kopii wszystkich najwa\u017cniejszych, krytycznych system\u00f3w pa\u0144stwa, w tym baz danych i us\u0142ug \u015bwiadczonych przez pa\u0144stwo. Dane i systemy te mia\u0142y by znajdowa\u0107 si\u0119 poza granicami Estonii, na bezpiecznym terenie, z zachowaniem wszystkich najwy\u017cszych procedur bezpiecze\u0144stwa. Trzy lata po tych zapowiedziach Estonia podpisa\u0142a pierwsz\u0105 umow\u0119 na drodze do realizacji tego celu. Partnerem Estonii zosta\u0142 Luksemburg, a wspomniana umowa ma gwarantowa\u0107 immunitet dyplomatyczny dla wszystkich gromadzonych danych. Estonia planuje tak\u017ce wprowadzenie narodowej <strong>kryptowaluty Estcoin<\/strong>, a to tylko cz\u0119\u015b\u0107, b\u0119d\u0105cych w planach i wdro\u017conych ju\u017c pomys\u0142\u00f3w w tym kraju.<\/p>\n<p>Atak na Estoni\u0119 nie pozosta\u0142 tak\u017ce niezauwa\u017cony przez NATO, kt\u00f3re wreszcie zwr\u00f3ci\u0142o swoje zainteresowanie w stron\u0119 tego typu zagro\u017ce\u0144. Ju\u017c w rok po cyberatakach powstaje\u00a0<strong>Centrum Doskonalenia Cyberobrony NATO<\/strong> z siedzib\u0105 w\u0142a\u015bnie w Tallinie.<\/p>\n<p>Ataki na Estoni\u0119 spowodowa\u0142y tak\u017ce dyskusj\u0119 w tym zakresie na arenie mi\u0119dzynarodowej. Szwecja przyznaje, \u017ce na podobne incydenty nie jest w og\u00f3le przygotowana, a do\u015b\u0107 mocno rozwini\u0119ta w zakresie infrastruktury sieciowej i internetowej Finlandia w 2008 roku przeznacza 197 milion\u00f3w euro na\u00a0wzmocnienie bezpiecze\u0144stwa publicznego systemu informatycznego.<\/p>\n<h1>Zwi\u0105zki Rosji z atakiem<\/h1>\n<p>Cho\u0107, jak wspomnia\u0142em, wielu ekspert\u00f3w cyberbezpiecze\u0144stwa na \u015bwiecie twierdzi, \u017ce za atakami na kraj ba\u0142tycki stali Rosjanie ich bezpo\u015bredniego zwi\u0105zku z tym nigdy nie udowodniono. Jedyn\u0105 osob\u0105 skazan\u0105 za to, co dzia\u0142o si\u0119 w kwietnia i maju 2007 roku w Estonii by\u0142\u00a0<strong>Dmitri Galushkevich<\/strong>. 28 stycznia 2008 ten rosyjskoj\u0119zyczny student mieszkaj\u0105cy w Tallinie zosta\u0142 skazany na grzywn\u0119 wynosz\u0105c\u0105 nieco ponad 1600 dolar\u00f3w. Udowodniono mu udzia\u0142 w ataku na stron\u0119 jednej z esto\u0144skich partii politycznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Min\u0119\u0142o 10 lat od incydent\u00f3w, kt\u00f3re wstrz\u0105sn\u0119\u0142y Estoni\u0105, a kt\u00f3re w oczach specjalist\u00f3w od cyberbezpiecze\u0144stwa nazwane zosta\u0142y pierwsz\u0105 w historii cyberwojn\u0105.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":467,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[54,540,468],"class_list":["post-469","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-cyberbezpieczenstwo","tag-cyberwojna","tag-estonia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=469"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/469\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}