{"id":5331,"date":"2024-10-28T20:25:36","date_gmt":"2024-10-28T20:25:36","guid":{"rendered":"http:\/\/newgeekweb.fightcar.webd.pl\/index.php\/2022\/10\/28\/konstruktor-nieznany-andrzej-krawczynski-pierwsze-polskie-konsole-do-gier\/"},"modified":"2024-10-28T20:31:45","modified_gmt":"2024-10-28T20:31:45","slug":"konstruktor-nieznany-andrzej-krawczynski-pierwsze-polskie-konsole-do-gier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/2024\/10\/28\/konstruktor-nieznany-andrzej-krawczynski-pierwsze-polskie-konsole-do-gier\/","title":{"rendered":"Konstruktor nieznany"},"content":{"rendered":"\n<p>Siedzia\u0142em&nbsp;w sali Kina Elektronik czekaj\u0105c na kt\u00f3r\u0105\u015b z kolejnych, sobotnich prelekcji na tegorocznym Pixel Heaven. Druga po\u0142owa naszej delegacji na festiwalu, Piotr, poszed\u0142 w tym czasie si\u0119 rozejrze\u0107. Po kilkudziesi\u0119ciu minutach wr\u00f3ci\u0142 ze szcz\u0105tkow\u0105 histori\u0105 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry skonstruowa\u0142 pierwszy w Polsce joystick. Szybki rzut oka na niedzielny program Pixela pozwoli\u0142 nam ustali\u0107, \u017ce mo\u017cemy si\u0119 z ni\u0105 bardziej zapozna\u0107 kolejnego dnia. W ten spos\u00f3b, s\u0142owami syna, pozna\u0142em&nbsp;Andrzeja Krawczy\u0144skiego seniora, kt\u00f3rego talent&nbsp;r\u00f3wna\u0142 si\u0119 z tymi Karpi\u0144skiego&nbsp;i Wozniaka, a&nbsp;na kt\u00f3rego koncie jest r\u00f3wnie\u017c nieco wi\u0119cej, ni\u017c tylko konstrukcja pierwszego joysticka. Niestety,&nbsp;karty historii&nbsp;wiedz\u0105 o Nim niewiele i \u017cyje On dzi\u015b g\u0142\u00f3wnie we wspomnieniach swojej rodziny. To niedzielne spotkanie wzbudzi\u0142o we mnie swoiste poczucie&nbsp;misji, aby imi\u0119 nieznanego konstruktora, cho\u0107 w minimalnym stopniu,&nbsp;przywr\u00f3ci\u0107 do nale\u017cnego mu kawa\u0142ka historii elektronicznej rozrywki. Efektem tych stara\u0144&nbsp;jest poni\u017cszy tekst.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><em>Poni\u017cszy tekst pierwotnie opublikowany zosta\u0142 22 pa\u017adziernika 2021 roku. Przypominamy go w kolejn\u0105 rocznic\u0119 powstania pierwszego polskiego joysticka.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wczesne lata<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<p><strong>Andrzej Krawczy\u0144ski<\/strong> senior urodzi\u0142 si\u0119 w 1946 roku. Jako syn uznanego na terenach si\u0119gaj\u0105cych Tr\u00f3jmiasta budowla\u0144ca mia\u0142 nakre\u015blon\u0105 przez ojca przysz\u0142o\u015b\u0107. Nauk\u0119 na poziomie szko\u0142y \u015bredniej mia\u0142 rozpocz\u0105\u0107 w Technikum Przemys\u0142u Torfowego w Elbl\u0105gu. Ale m\u0142ody Andrzej mia\u0142 inny, zapisany w gwiazdach i p\u0142yn\u0105cy we krwi, talent. Od najm\u0142odszych lat interesowa\u0142y go <strong>elektronika i elektrotechnika<\/strong>. Bez zb\u0119dnych ogr\u00f3dek o\u015bwiadczy\u0142 wi\u0119c, \u017ce nie b\u0119dzie kontynuowa\u0142 nauki w wybranym dla niego przez rodzica zawodzie, a jako swoisty <em>argumentum ad baculum<\/em> zastosowa\u0142 metod\u0119 po&nbsp;prostu nie pojawiania si\u0119 w nowej szkole.&nbsp;Ojciec postawiony przed takim faktem daje mu ostatecznie woln\u0105 wol\u0119 w zakresie wyboru swojej \u017cyciowej \u015bcie\u017cki.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod\u0105\u017canie w\u0142asn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 jest dobre, ale lepsze jest pod\u0105\u017canie ni\u0105 z przewodnikiem. Andrzej Krawczy\u0144ski ma to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce ju\u017c jako nastolatek&nbsp;na swojej drodze spotyka mentora &#8211; kr\u00f3tkofalowca i elektrotechnika &#8211; kt\u00f3ry dostrzegaj\u0105c w nim pasj\u0119 i wiedz\u0119 ukierunkowuje jego rozw\u00f3j na kolejne lata. Ju\u017c dwa lata przed uzyskaniem pe\u0142noletno\u015bci Andrzej Krawczy\u0144ski zostaje radiomechanikiem w Zak\u0142adzie Us\u0142ug Radiotechnicznych i Telewizyjnych&nbsp;Oddzia\u0142 w Gda\u0144sku, Kierownictwo Powiatowe Elbl\u0105g (w skr\u00f3cie ZURiT). Nieco p\u00f3\u017aniej upomina si\u0119 o niego Ojczyzna. Obowi\u0105zkow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 odbywa w Marynarce Wojennej w Gdyni, gdzie ponownie sprzyja mu szcz\u0119\u015bcie i mo\u017ce tam pog\u0142\u0119bia\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci elektronika.&nbsp;Po odbyciu zasadnicznej s\u0142u\u017cby wojskowej wraca do pracy w ZURIT-cie, ale nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej obejmuje samodzielne kierownictwo&nbsp;siostrzanej&nbsp;plac\u00f3wki w Dzierzgoniu. W tym mie\u015bcie po raz pierwszy swoje umiej\u0119tno\u015bci wykorzystuje w s\u0142u\u017cbie elektronicznej rozrywce naprawiaj\u0105c w lokalnej restauracji szaf\u0119 graj\u0105c\u0105 <strong>Fonica<\/strong> Tonsilu.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1360\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dzierzgonka.jpg\" alt=\"Na zdj\u0119ciu budynek dawnej restauracji Dzierzgonka w Dzierzgoniu\" class=\"wp-image-5326\" title=\"Budynek dawnej restauracji Dzierzgonka w Dzierzgoniu\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dzierzgonka.jpg 2048w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dzierzgonka-600x398.jpg 600w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dzierzgonka-300x199.jpg 300w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dzierzgonka-1024x680.jpg 1024w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dzierzgonka-768x510.jpg 768w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/dzierzgonka-1536x1020.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Budynek w kt\u00f3rym znajdowa\u0142a si\u0119 Dzierzgonka obecnie (restauracja znajdowa\u0142a na parterze budynku). W latach 1973-1976 Andrzej Krawczy\u0144ski&nbsp;dokonuje tam naprawy szafy graj\u0105cej Fonica. Autor zdj\u0119cia: Wojciech Budzi\u0144ski, fotografia szafy Fonica pochodzi z archiwum serwisu Allegro<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<pre class=\"wp-block-preformatted\">Serwis <span style=\"text-decoration: underline; color: #3366ff;\"><a style=\"color: #3366ff;\" title=\"Szafa grajaca Fonica\" href=\"https:\/\/unitraklub.pl\/opis\/10225\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Unitra Klub<\/strong><\/span><\/a><\/span> podaje, \u017ce automat muzyczny Am-122 (niestety nie wiemy z jak\u0105 wersj\u0105 automatu mia\u0142 do czynienia pan Andrzej Krawczy\u0144ski, by\u0107 mo\u017ce z poprzedni\u0105 AM-120M) posiada mechaniczny uk\u0142ad zmiany p\u0142yt oraz lampowy, monofoniczny wzmacniacz. Automat wa\u017cy\u0142 120 kg.<\/pre>\n\n\n\n<p>Najintensywniejszy, zawodowy okres swojego \u017cycia Andrzej Krawczy\u0144ski rozpoczyna jednak w wieku 30 lat,&nbsp;w dziale \u0142\u0105czno\u015bci Komendy Wojew\u00f3dzkiej Stra\u017cy Po\u017carnych w Elbl\u0105gu, gdzie stanowisko szefa obejmuje jego wspomniany mentor i przyjaciel.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Z\u0142ote lata<\/h1>\n\n\n\n<p>Cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119, \u017ce najwi\u0119kszym szcz\u0119\u015bciem w \u017cyciu jest mo\u017cno\u015b\u0107 robienia tego co si\u0119 kocha i jeszcze otrzymywanie za to wynagrodzenia. Wydaje si\u0119, \u017ce \u017cycie zawodowe Andrzeja Krawczy\u0144skiego w Komendzie Wojew\u00f3dzkiej Stra\u017cy Po\u017carnych w Elbl\u0105gu spe\u0142nia t\u0119&nbsp;definicj\u0119. Jako radiomechanik odpowiedzialny by\u0142 za napraw\u0119 i monta\u017c stacji nadawczo-odbiorczych na terenie zachodniej cze\u015bci \u00f3wczesnego wojew\u00f3dztwa elbl\u0105skiego. S\u0142u\u017cbowy sprz\u0119t m\u00f3g\u0142 jednak wykorzystywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c po godzinach do realizacji swojej pasji. Przez ca\u0142\u0105 dekad\u0119 lat 70. Andrzej Karwczy\u0144ski skonstruowa\u0142 iluminofoni\u0119 (1974), akustyczny wzmacniacz z instalacj\u0105 nag\u0142o\u015bnieniow\u0105 dla jednego z miejscowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w (1976), instalacj\u0119 alarmow\u0105 samochodu (1977) &#8211; nie trzeba chyba wspomina\u0107, \u017ce w latach 70. by\u0142a to absolutna nowo\u015b\u0107 &#8211; wzmacniacz g\u0142o\u015bnom\u00f3wi\u0105cy do analogowego aparatu telefonicznego (1977), czy instalacj\u0119 alarmow\u0105 na potrzeby notorycznie okradanej fermy lis\u00f3w. Zesp\u00f3\u0142 muzyczny potrzebuje symulatora perkusji? Zrobione. Andrzej Krawczy\u0144ski junior wskazuje jednak, \u017ce jedn\u0105 z najbardziej wizjonerskich konstrukcji ojca by\u0142, uko\u0144czony przed \u015awi\u0119tami Bo\u017cego Narodzenia 1978 roku, <strong>pierwszy kwarcowy zegar cyfrowy z budzikiem<\/strong>. Jego konstrukcja zaj\u0119\u0142a trzy miesi\u0105ce, oparty by\u0142 o sze\u015b\u0107 lamp cyfrowych typu nixie, wy\u015bwietlaj\u0105cych godzin\u0119, minuty i sekundy oraz wskazuj\u0105cy dni tygodnia. Jeszcze na kilka lat przed tym, jak o podobnych rozwi\u0105zaniach wspomina bran\u017cowa literatura (konstruktor prenumerowa\u0142 wiele bran\u017cowych czasopism od roku 1966), Andrzej Krawczy\u0144ski w swojej konstrukcji zegara stosuje pomys\u0142 zainstalowania dodatkowego zasilania w postaci dw\u00f3ch wymiennych akumulator\u00f3w Radmor.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku \u00f3smej dekady XX wieku zegary Krawczy\u0144skiego przybieraj\u0105 r\u00f3\u017cn\u0105 form\u0119, od wersji maxi, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c jest w rodzinnych zbiorach i dzia\u0142a, przez wersje midi oraz mini, a\u017c po te, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 doposa\u017ceniem samochod\u00f3w osobowych. Krawczy\u0144ski senior swoje pomys\u0142y realizuje ca\u0142kowicie samowystarczalnie. Samodzielnie projektuje i wykonuje p\u0142ytki, projektuje i wykonuje obudowy, kt\u00f3re nast\u0119pnie, r\u00f3wnie\u017c samodzielnie, lakieruje.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1231\" height=\"625\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar1.png\" alt=\"Na zdj\u0119ciu zegar skonstruowany przez Andrzeja Krawczy\u0144skiego w wersji maxi, kt\u00f3ry dzia\u0142a nieprzerwanie od ponad 40 lat\" class=\"wp-image-5327\" title=\"Zegar skonstruowany przez Andrzeja Krawczy\u0144skiego w wersji maxi\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar1.png 1231w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar1-600x305.png 600w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar1-300x152.png 300w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar1-1024x520.png 1024w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar1-768x390.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1231px) 100vw, 1231px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zegar skonstruowany przez Andrzeja Krawczy\u0144skiego w wersji maxi<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"772\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar2.jpg\" alt=\"Na zdj\u0119ciu zegra konstrukcji Andrzeja Krawczy\u0144skiego w wersji mini, tak\u017ce dzia\u0142aj\u0105cy do dzi\u015b\" class=\"wp-image-5328\" title=\"Zegar konstrukcji Andrzeja Krawczy\u0144skiego w wersji mini\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar2.jpg 1200w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar2-600x386.jpg 600w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar2-300x193.jpg 300w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar2-1024x659.jpg 1024w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/zegar2-768x494.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zegar konstrukcji Andrzeja Krawczy\u0144skiego w wersji mini.&nbsp;Zdj\u0119cie wykona\u0142a siostra&nbsp;Andrzeja Krawczy\u0144skiego &#8211; Barbara Cywi\u0144ska (z d. Krawczy\u0144ska). Wedle jej ralacji zegar otrzyma\u0142a od brata w roku 1980 lub 81<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Konsola<\/h1>\n\n\n\n<p>Jest rok 1980, kiedy nasz, ju\u017c nie anonimowy konstruktor, zabiera si\u0119 za budow\u0119 <strong>pierwszej konsoli do gier<\/strong>, a w\u0142a\u015bciwie, jak wtedy to nazywano, gry telewizyjnej. Podobny sprz\u0119t po raz pierwszy w \u017cyciu widzia\u0142 na odbywaj\u0105cych si\u0119 jesieni\u0105 1977 roku Mi\u0119dzynarodowych Targach Pozna\u0144skich. Prawdopodobnie by\u0142a to r\u00f3wnie\u017c&nbsp;jedna z pierwszych prezentacji tego typu sprz\u0119tu w Polsce. <em>Trzeba ku\u0107 \u017celazo, p\u00f3ki gor\u0105ce<\/em>, m\u00f3g\u0142 wtedy pomy\u015ble\u0107 Andrzej Krawczy\u0144ski senior, bo z opowiada\u0144 syna wiemy dzi\u015b, \u017ce by\u0142o to jedno z jego ulubionych powiedzonek.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-preformatted\">Historia wskazuje, \u017ce pierwsz\u0105 polsk\u0105 konsol\u0105 najprawdopodobniej by\u0142a&nbsp;TELE-SET GTV 881 z roku 1977. Urz\u0105dzenie wyposa\u017cono w 22-pinowy slot na kartrid\u017ce i zasilane by\u0142o 7,5-woltowym zasilaczem. Powsta\u0142o ok. 1360 egzemplarzy tej konsoli. By\u0142 to oczywi\u015bcie klon gry Pong (1972), kt\u00f3ry to z kolei czerpa\u0142 inspiracj\u0119 z gier dost\u0119pnych na pierwsz\u0105 komercyjnie wydan\u0105 konsol\u0119 na \u015bwiecie, Magnavox Odyssey z 1972 roku. Magnavox uzyska\u0142 p\u00f3\u017aniej, w efekcie sporu prawnego, od Atari 1,5 miliona dolar\u00f3w op\u0142aty licencyjnej oraz dost\u0119p do swoich technologii w przedziale czasowym od czerwca 1976 do czerwca 1977 roku. W Polsce Mera-Elzab od roku 1983 produkuje, r\u00f3wnie\u017c opart\u0105 o Ponga, konsolk\u0119 TVG-10.<\/pre>\n\n\n\n<p>Swoj\u0105 pierwsz\u0105 konstrukcj\u0119 konsoli opiera o uk\u0142ad AY-3-8500.&nbsp;40 lat temu z dost\u0119pno\u015bci\u0105 cz\u0119\u015bci nie by\u0142o naj\u0142atwiej. Krawczy\u0144ski senior ma ju\u017c jednak, dzi\u0119ki prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci naprawy radioodbiornik\u00f3w i telewizor\u00f3w, do\u015b\u0107 poka\u017an\u0105 siatk\u0119 kontakt\u00f3w, kt\u00f3ra przydaje si\u0119 w takich w\u0142a\u015bnie momentach. <em>Do dzi\u015b pami\u0119tam ten scalak wbity w styropian i dumnie prezentowany przez Tat\u0119<\/em>, wspomina syn, Andrzej junior. Za przys\u0142ugi senior zazwyczaj odwdzi\u0119cza\u0142 si\u0119 barterem w postaci w\u0119dzonego w\u0119gorza lub schabu. Na bazie AY-3-8500 powstaj\u0105 dwie konsole z sze\u015bcioma grami na pok\u0142adzie. Manipulatory do nich stanowi\u0142y przerobione przez konstruktora radiowe nadajniki g\u0142osu. Pozbywaj\u0105c si\u0119 z nich mikrofonu i zast\u0119puj\u0105c go potencjometrem gracz m\u00f3g\u0142 sterowa\u0107 w pionie widoczn\u0105 na ekranie rakiet\u0105. Zastosowanie spiralnego kabla i oryginalnej wtyczki wpi\u0119tej do obudowy pozwala\u0142o na wygodn\u0105 gr\u0119 w pozycji siedz\u0105cej, w oddaleniu od odbiornika telewizyjnego, co nie by\u0142o w tamtym czasie jeszcze tak oczywiste. Andrzej Krawczy\u0144ski senior interesowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wdro\u017ceniem do swojej konstrukcji pistoletu \u015bwietlnego, kt\u00f3ry umo\u017cliwia\u0142by strzelanie do kineskopu w trakcie gry w tzw. kaczki, czy te\u017c, jak to wtedy nazywano, polowanie na go\u0142\u0119bia &#8211; r\u00f3wnie\u017c bardzo popularn\u0105 w tamtym czasie gr\u0119 na tego typu konsole. Inspiracj\u0119 odnalaz\u0142, a jak\u017ce, w bran\u017cowym czasopismie. Tym razem czechos\u0142owackim.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2090\" height=\"1465\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/radioamator_1_78.jpg\" alt=\"Na skanie widzimy dwie strony z pisma Radioamator i kr\u00f3tkofalowiec, nr 1\/78\" class=\"wp-image-5329\" title=\"Radioamator i kr\u00f3tkofalowiec, nr 1\/78\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/radioamator_1_78.jpg 2090w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/radioamator_1_78-600x421.jpg 600w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/radioamator_1_78-300x210.jpg 300w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/radioamator_1_78-1024x718.jpg 1024w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/radioamator_1_78-768x538.jpg 768w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/radioamator_1_78-1536x1077.jpg 1536w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/radioamator_1_78-2048x1436.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 2090px) 100vw, 2090px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Skan z pisma Radioamator i kr\u00f3tkofalowiec, nr 1\/78. Na tych stronach wspomniane s\u0105 opisywane Targi Pozna\u0144skie na kt\u00f3rych Andrzej Krawczy\u0144ski, po raz pierwszy, spotyka si\u0119 z gr\u0105 telewizyjn\u0105<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Bohater naszego artyku\u0142u swoje pierwsze konstrukcje sprzedaje. Trzeci\u0105 opiera ju\u017c na uk\u0142adzie AY-3-8600, kt\u00f3ry gwarantowa\u0142 o dwie gry wi\u0119cej w zestawie i udzia\u0142 w zabawie jednego lub dw\u00f3ch graczy, przy czym jeden gracz m\u00f3g\u0142 wykorzystywa\u0107 w grze nawet dwie rakiety. Na tym etapie dochodzi r\u00f3wnie\u017c do usprawnie\u0144 w sterowaniu. Konstruktor uznaje, \u017ce sterowanie potencjometrami nie jest zbyt wygodne i podejmuje pr\u00f3b\u0119 budowy mechanizmu manipulatora, czego\u015b, co w p\u00f3\u017aniejszych latach znane b\u0119dzie nam jako&nbsp;joystick. Prac\u0119 dw\u00f3ch potencjometr\u00f3w zast\u0105pi\u0142 jedn\u0105 manetk\u0105. Na tym etapie wynikn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c problem poruszania si\u0119 w naro\u017cnikach ekranu. W ci\u0105gu kilku tygodni jednak, dzi\u0119ki pot\u0119dze umys\u0142u, i ten problem uda\u0142o si\u0119 rozwi\u0105za\u0107. <strong>Pierwszy polski joystick<\/strong>, jak nazywa go Andrzej Krawczy\u0144ski junior,&nbsp;datowany jest&nbsp;na <strong>28 pa\u017adziernika 1984 roku<\/strong>. Pierwszy masowo produkowany joystick w Polsce powstaje dopiero rok p\u00f3\u017aniej. Syn konstruktora dok\u0142adnie pami\u0119ta t\u0119 dat\u0119, bowiem na swoje 11. urodziny dostaje w prezencie od Ojca w\u0142a\u015bnie taki, kompletny zestaw.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie wiadomo czy do dzi\u015b przetrwa\u0142&nbsp;kt\u00f3rykolwiek z trzech modeli konsol konstrukcji elbl\u0105skiego geniusza &#8211; tak, nie waham si\u0119 u\u017cy\u0107 tak wielkiego s\u0142owa. Rodzina ma nadziej\u0119, \u017ce tak i \u017ce uda si\u0119 je by\u0107 mo\u017ce odzyska\u0107. Poch\u0142oni\u0119ty swoj\u0105 pasj\u0105 Andrzej Krawczy\u0144ski senior tworzy\u0142&nbsp;swoje konstrukcje przede&nbsp;wszystkim z my\u015bl\u0105 o rodzinie, czy najbli\u017cszych znajomych. Kiedy si\u0119 ju\u017c nacieszyli posiadanym sprz\u0119tem zaczyna\u0142 prac\u0119 nad nowym, bardziej rozbudowanym, bardziej nowoczesnym. Za pieni\u0105dze uzyskane ze sprzeda\u017cy&nbsp;ostatniej z konsol m\u0142ody Andrzej junior oko\u0142o 1987 roku zostaje posiadaczem <strong>Atari 65XE<\/strong>, kt\u00f3re jest w jego zbiorach, ca\u0142kowicie sprawne, do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zobacz tak\u017ce:<\/strong> <span style=\"text-decoration: underline; color: #3366ff;\"><a href=\"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/2023\/07\/01\/jak-atari-do-polski-trafilo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Jak Atari znalaz\u0142o si\u0119 w polskich Pewexach<\/a><\/span><\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Konstruktor nieznany<\/h1>\n\n\n\n<p>Przez ca\u0142\u0105 opowie\u015b\u0107 o Andrzeju Krawczy\u0144skim seniorze w mojej g\u0142owie kot\u0142owa\u0142y si\u0119 my\u015bli i pytania. Dlaczego nigdy o nim nie s\u0142yszeli\u015bmy? Dlaczego, maj\u0105c tak wielki talent, nie wyszed\u0142 ze swoimi produktami i pomys\u0142ami szerzej? Dlaczego nie patentowa\u0142 swoich wynalazk\u00f3w? Odpowiedzi\u0105 na niekt\u00f3re pytania jest konstrukcja charakteru uzdolnionego elektronika, ale nie bez znaczenia pozostaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c czasy w kt\u00f3rych tworzy\u0142. Koniec lat 70. i lata 80. w PRL-u nie by\u0142y czasami mocno sprzyjaj\u0105cymi biznesowi. Andrzeja Krawczy\u0144skiego seniora cieszy\u0142o to, czym si\u0119 zajmowa\u0142, i nie mia\u0142 &#8211;&nbsp;tak po prostu &#8211; aspiracji, aby wychodzi\u0107 z tym w \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Wszystko co Tata budowa\u0142 powstawa\u0142o z my\u015bl\u0105 o naszej rodzinie, a dopiero p\u00f3\u017aniej na potrzeby dalszych krewnych, przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych. Nigdy nie zada\u0142em Tacie pytania dlaczego nie przekszta\u0142ci\u0142 manufaktury w zak\u0142ad produkcyjny. Mo\u017ce brakowa\u0142o jakiego\u015b mened\u017cera, kt\u00f3ry zauwa\u017cy\u0142by potencja\u0142 w tym, co robi, a mo\u017ce po prostu tak musia\u0142o by\u0107. Tata w roku 1986 od Urz\u0119du Gminy w Elbl\u0105gu otrzyma\u0142 dzia\u0142k\u0119 pod budow\u0119 domu jednorodzinnego i na tym si\u0119 skupi\u0142. Mimo swojego geniuszu by\u0142 bardzo skromnym cz\u0142owiekiem i po prostu nie szuka\u0142 poklasku, wspomina Andrzej Krawczy\u0144ski junior.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Syn<\/h1>\n\n\n\n<p>W&nbsp;wieku oko\u0142o 11 lat, mniej wi\u0119cej w tym samym czasie w kt\u00f3rym na swoje urodziny dostaje od Taty konsol\u0119, Andrzej Krawczy\u0144ski junior odwiedza powstaj\u0105ce w tamtym czasie w Elbl\u0105gu salony gier i r\u00f3wnie\u017c, w pewien spos\u00f3b, definiuje go to na kolejne lata. Dzi\u015b jest nawet w stanie wymieni\u0107 ich dok\u0142adne adresy.&nbsp;Pytany o to, czy r\u00f3wnie\u017c przejawia talenty konstruktorskie&nbsp;odpowiada o skonstruowanej przez siebie w pierwszej dekadzie nowego wieku szafie graj\u0105cej, planuj\u0105c nawet ich produkcj\u0119 przemys\u0142ow\u0105, ale szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ten rynek to droga donik\u0105d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Swoje doros\u0142e \u017cycie zwi\u0105za\u0142 z biznesem, w czym by\u0142 bardzo wspierany przez Ojca. Pierwsz\u0105 firm\u0119 zak\u0142ada jeszcze na studiach. Zajmowa\u0142a si\u0119 ona og\u00f3lnie poj\u0119t\u0105 bran\u017c\u0105 budowlan\u0105 &#8211; to odziedziczy\u0142 chyba po dziadku &#8211; a nast\u0119pnie, zarobione w ten spos\u00f3b \u015brodki inwestuje w roku 1996 w lokal na jednym z nowopowsta\u0142ych elb\u0105skich osiedli. Zbieg pewnych okoliczno\u015bci sprawia, \u017ce postanawia urz\u0105dzi\u0107 tam salon gier. Na czterna\u015bcie godzin funkcjonowania dziennego salonu niemal przez ca\u0142y czas ma on pe\u0142ne ob\u0142o\u017cenie. Z tamtych czas\u00f3w pami\u0119ta, \u017ce szczeg\u00f3ln\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 maszyny ze <strong>Street Fighterem, Tekkenem, Mortal Kombat 2 czy Punisherem<\/strong>. Biznes idzie na tyle dobrze, \u017ce trzy lata p\u00f3\u017aniej powstaje jego drugi salon, a od roku 2000 zaczyna, jak sam podkre\u015bla, dokonywa\u0107 coraz \u015bmielszych inwestycji w r\u00f3\u017cne rodzaje maszyn rozrywkowych. Jednym tchem wymienia te najbardziej popularne w tamtym czasie, jak 18 Wheeler: American Pro Trucker, Daytona USA 2 Twin Deluxe, czy Sega Rally Twin Deluxe. Kiedy i salony gier zacz\u0119\u0142y powoli odchodzi\u0107 do lamusa w miejsce jednego z nich postanowi\u0142 stworzy\u0107 <strong>muzeum maszyn arcade<\/strong>. W elbl\u0105skim Muzeum Arcade Classic do dyspozycji zwiedzaj\u0105cych jest&nbsp;20 maszyn, w\u015br\u00f3d nich Dr. Dude, jedyny automat typu pinball. Bia\u0142ym krukiem jego kolekcji jest <strong>Out Run<\/strong>&nbsp;z roku 1986, a najstarszym eksponatem <strong>Galaga<\/strong> z roku 1982.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"852\" height=\"756\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/out_run.jpg\" alt=\"Na zdj\u0119ciu maszyna arcade z gr\u0105 Out Run\" class=\"wp-image-5330\" style=\"aspect-ratio:1;width:760px;height:auto\" title=\"Maszyna arcade z gr\u0105 Out Run\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/out_run.jpg 852w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/out_run-600x532.jpg 600w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/out_run-300x266.jpg 300w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/out_run-768x681.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 852px) 100vw, 852px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<pre class=\"wp-block-preformatted\">Seri\u0119 gier Out Run zapocz\u0105tkowa\u0142a ta z roku 1986. Wydano j\u0105, opr\u00f3cz maszyn arcade, na wiele innych platform: Amig\u0119, Atari ST, Amstrada CPC, Mega Drive, Master System, Game Gear, MSX, Commodore 64, ZX Spectrum, Seg\u0119 Saturn, Nintendo 3DS, a tak\u017ce Nintendo Switch. Powsta\u0142o r\u00f3wnie\u017c wiele kontynuacji tej gry, w tym Turbo Out Run z 1989 roku, Out Runners z 1992 roku i Out Run 2 z 2003 roku. Out Run jest&nbsp;uznawany przez Retro Gamer, Next Generation, Stuff i Time'a za jedn\u0105 z&nbsp;najlepszych gier w historii.<\/pre>\n\n\n\n<p>Krawczy\u0144ski senior po przej\u015bciu na emerytur\u0119 w 1993 roku, a\u017c do pa\u017adziernika roku 2015 czynnie udziela\u0142 si\u0119 w przedsi\u0119wzi\u0119ciach syna i nadzorowa\u0142 prowadzony w jego firmie serwis urz\u0105dze\u0144 rozrywkowych. Junior wspomina, \u017ce ilekro\u0107 w\u015br\u00f3d&nbsp;pracownik\u00f3w jego serwisu&nbsp;pojawia\u0142 si\u0119 problem z kt\u00f3rym nikt nie by\u0142 w stanie sobie poradzi\u0107 to o rad\u0119 proszono Tat\u0119. <em>Tata by\u0142 w stanie poradzi\u0107 sobie z ka\u017cdym problemem.&nbsp;Dzwonili do niego nawet znajomi serwisanci, kt\u00f3rzy radzili si\u0119, kiedy nie mogli rozwi\u0105za\u0107 jakiego\u015b problemu ze sprz\u0119tem klienta<\/em>, wspomina.<\/p>\n\n\n\n<p>Andrzej Krawczy\u0144ski senior zmar\u0142 w wieku 70 lat w marcu 2016 roku. W jednej z ostatnich rozm\u00f3w z rodzin\u0105 mia\u0142 stwierdzi\u0107, \u017ce odchodzi w pe\u0142ni spe\u0142niony, tak w \u017cyciu zawodowym, jak i prywatnym. W 75. rocznic\u0119 jego urodzin Arcade Classic Muzeum&nbsp;Elbl\u0105g zyska\u0142o imi\u0119 Andrzeja Krawczy\u0144skiego seniora.<\/p>\n\n\n\n<p>Andrzej Krawczy\u0144ski junior swojemu synowi nada\u0142 imi\u0119 Andrzej. Andrzej III r\u00f3wnie\u017c podziela pasj\u0119 do gier wideo.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Tekst powsta\u0142 po rozmowach i wymianie korespondencji z Andrzejem Krawczy\u0144skim juniorem. Nie spos\u00f3b jednak nie wymieni\u0107, jako cennego \u017ar\u00f3d\u0142a informacji i inspiracji, artyku\u0142\u00f3w \u0141ukasza Dziatkiewicza z numer\u00f3w 7 i 8\/ 2021 czasopisma <strong>PSX Extreme<\/strong>.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/news.google.com\/publications\/CAAqBwgKMPyplgsw786tAw?ceid=PL:pl&amp;oc=3\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"406\" height=\"134\" src=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8933\" srcset=\"https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news.png 406w, https:\/\/geekweb.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/google_news-300x99.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 406px) 100vw, 406px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Siedzia\u0142em&nbsp;w sali Kina Elektronik czekaj\u0105c na kt\u00f3r\u0105\u015b z kolejnych, sobotnich prelekcji na tegorocznym Pixel Heaven. Druga po\u0142owa naszej delegacji na festiwalu, Piotr, poszed\u0142 w tym&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5325,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[3662,143],"class_list":["post-5331","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn","tag-polskie-konsole","tag-retro"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5331"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12746,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331\/revisions\/12746"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}