{"id":534,"date":"2025-05-25T09:12:48","date_gmt":"2025-05-25T09:12:48","guid":{"rendered":"http:\/\/newgeekweb.fightcar.webd.pl\/index.php\/2023\/07\/08\/dzis-zarabiaja-miliardy-historia-zabawe-star-wars\/"},"modified":"2025-05-25T09:12:48","modified_gmt":"2025-05-25T09:12:48","slug":"dzis-zarabiaja-miliardy-historia-zabawe-star-wars","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/2025\/05\/25\/dzis-zarabiaja-miliardy-historia-zabawe-star-wars\/","title":{"rendered":"Dzi\u015b zarabiaj\u0105 miliardy. Kiedy\u015b nie chcia\u0142 ich produkowa\u0107 nikt. Historia zabawek ze \u015bwiata Star Wars"},"content":{"rendered":"\n

Dzi\u015b chyba w \u017cadnym zak\u0105tku globu nie znajdziemy osoby, kt\u00f3ra nie zna\u0142aby Gwiezdnych Wojen<\/strong><\/em>. Do dzi\u015b wszystkie filmy z tego uniwersum zarobi\u0142y 7 miliard\u00f3w dolar\u00f3w. Zabawki zwi\u0105zane ze Star Wars dwa razy tyle..<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Wpis ten przypominamy w ramach przerwy wakacyjnej na Geekwebie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Star Wars<\/h1>\n\n\n\n

W po\u0142owie lat 70. ubieg\u0142ego wieku na p\u00f3\u0142kach zachodnich sklep\u00f3w z zabawkami kr\u00f3luje lalka Barbie<\/i> oraz \u017co\u0142nierze G.I. Joe<\/i>. W tym samym czasie George Lucas<\/b> ko\u0144czy pisa\u0107 scenariusz nowego filmu o charakterze fantastycznym i zg\u0142asza si\u0119 z nim do United Artists<\/i>. Odrzucaj\u0105 oni propozycj\u0119 finansowania projektu. Lucas wraz producentem Gary Kurtzem<\/b> zg\u0142asza si\u0119 wi\u0119c do Universal Pictures<\/i>. Z tym studiem Lucas wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ju\u017c przy okazji American Graffiti<\/i>, pierwszym filmem re\u017cysera, kt\u00f3ry zosta\u0142 bardzo dobrze przyj\u0119ty i nominowany by\u0142 do nagrody Oscara w dw\u00f3ch kategoriach. Koncepcja Star Wars<\/b> wydaje si\u0119 w\u0142odarzom Universal<\/i> dziwna i proponuj\u0105 Lucasowi kontynuacj\u0119 American Graffiti<\/i> i zarzucenie obecnego projektu. Wyprodukowanie Star Wars <\/b>odrzuci\u0142o tak\u017ce studio Walta Disney’a<\/b> i ostatecznie Lucasfilm po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0142y z 20th Century Fox<\/i>. Docenili oni niestandardowe podej\u015bcie Lucasa do tematu, a sami mieli dobry pomys\u0142 na ten film. Tu\u017c przed sam\u0105 premier\u0105 (p\u00f3\u0142 roku przed) Lucas rozpocz\u0105\u0142 poszukiwania producenta zabawek, kt\u00f3ry by\u0142by w stanie wyprodukowa\u0107 je jeszcze do czasu premiery. To okaza\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n

To jaki\u015b \u017cart<\/h1>\n\n\n\n

Abstrahuj\u0105c od tego, \u017ce proces tworzenia linii zabawek trwa nawet dwa lata od momentu pierwszych projekt\u00f3w, poprzez prototypy, badania bezpiecze\u0144stwa, a\u017c po pojawienie si\u0119 ich na p\u00f3\u0142kach to w tym przypadku Lucas znowu natrafi\u0142 na mur oboj\u0119tno\u015bci. Wyprodukowania zabawek opartych na historii Star Wars<\/b> odm\u00f3wi\u0142y mu wszystkie najwi\u0119ksze w tamtym czasie firmy – w tym Hasbro<\/i> i Mattel<\/i>. Zdesperowani przedstawiciele Lucasfilm<\/i> odnale\u017ali wi\u0119c ma\u0142\u0105 zabawkarsk\u0105 firm\u0119 w Cincinatti, kt\u00f3ra swoj\u0105 siedzib\u0119 mia\u0142a na 11. pi\u0119trze wie\u017cowca. Nosi\u0142a nazw\u0119 Kenner<\/b> i by\u0142a praktycznie nieznana.<\/p>\n\n\n

\n
\"Kenner_logo.gif\"\/
Logo firmy Kenner<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Otrzymali oni scenariusz Gwiezdnych Wojen<\/i>, kt\u00f3ry \u00f3wczesnemu g\u0142\u00f3wnemu projektantowi, Jimowi Swearingenowi<\/b> bardzo si\u0119 spodoba\u0142. \u00d3wczesny wiceprezes firmy, Dave Okada<\/b> podzieli\u0142 jego entuzjazm, pozostawa\u0142o wi\u0119c jedynie przekona\u0107 do tego pomys\u0142u prezesa firmy Berniego Loomisa<\/b>. Uda\u0142o si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Kenner<\/i> podj\u0119\u0142o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Lucasem. Problem w tym, \u017ce wszystkie obecne na rynku wtedy figurki mia\u0142y oko\u0142o 30 cm wysoko\u015bci. Maj\u0105c w perspektywie produkcj\u0119 statk\u00f3w powietrznych dla tych figurek taka wysoko\u015b\u0107 nie wchodzi\u0142a raczej w gr\u0119.<\/p>\n\n\n\n

O, tyle…<\/h1>\n\n\n\n

Dave Okada<\/b> wszed\u0142 do gabinetu prezesa Loomisa w\u0142a\u015bnie w tej sprawie. Chcia\u0142 ustali\u0107, jak\u0105 wysoko\u015b\u0107 powinny mie\u0107 figurki postaci ze Star Wars<\/b>, aby by\u0142y idealne. Chcia\u0142 to ustali\u0107 zanim jeszcze przyst\u0105pi\u0105 do projektowania.Loomis<\/b> nie zastanawia\u0142 si\u0119 d\u0142ugo. Wyci\u0105gn\u0105\u0142 swoj\u0105 wielk\u0105 r\u0119k\u0119, wyci\u0105gn\u0105\u0142 palec wskazuj\u0105cy i kciuk do przodu i powiedzia\u0142:<\/p>\n\n\n\n

\n

To jest moja oficjalna decyzja, figurki b\u0119d\u0105 takie.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"loomis.jpg\"\/
Bernie Loomis (po prawej) w trakcie odbierania od burmistrza Cincinnati symbolicznego klucza do bram miasta, \u017ar\u00f3d\u0142o: kennercollector.com<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Okada<\/b> nie my\u015blac ani sekundy rzuci\u0142 si\u0119 z metrem na biurko i zmierzy\u0142 wskazan\u0105 przez prezesa odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy palcami. Dziewi\u0119\u0107 i p\u00f3\u0142 centymetra<\/i>, powiedzia\u0142. Od tego momentu wszystkie figurki Star Wars<\/b>produkowane przez Kenner<\/i> mia\u0142y 9.5 centymetra wysoko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Str\u00f3j ze skarpetki<\/h1>\n\n\n\n

Nad projektem Star Wars<\/b> pracowali wszyscy zatrudnieni w Kenner<\/i>. Kiedy wszystkie projekty by\u0142y ju\u017c gotowe, Dave Okada<\/b> mia\u0142 problem ze strojem dla figurki Jawy<\/i>.<\/p>\n\n\n

\n
\"SID100122--Star-Wars--Jawa-1-6-Scale-Figure-Set.jpg\"\/
Jawa to jedna z postaci w pierwotnej trylogii Star Wars, \u017ar\u00f3d\u0142o: ikoncollectables.com.au<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Problem polega\u0142 na znalezieniu odpowiedniego materia\u0142u na str\u00f3j dla figurki. Za\u0142amany Okada<\/b> wspar\u0142 g\u0142ow\u0119 na r\u0119kach, a \u0142okcie na kolanach i zacz\u0105\u0142 si\u0119 zastanawia\u0107. W pewnym momencie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce tego dnia na stopy za\u0142o\u017cy\u0142 br\u0105zowe skarpetki, kt\u00f3re kolorystycznie idealnie pasowa\u0142y na str\u00f3j Jawy<\/i>. Zdj\u0105\u0142 jedn\u0105 z nich, odpowiednio wyci\u0105\u0142 i w ten spos\u00f3b Jawa<\/i>otrzyma\u0142 kostium w kt\u00f3rym przez nast\u0119pny miesi\u0105c by\u0142 prezentowany rozmaitym w\u0142odarzom Lucasfilm<\/i> i 20th Century Fox<\/i>. Wszystkie projekty zatwierdzono.<\/p>\n\n\n\n

95 cent\u00f3w<\/h1>\n\n\n\n

Na miesi\u0105c prze premier\u0105 filmu, Lucas i Kenner<\/i> wci\u0105\u017c nie mieli wi\u0105\u017c\u0105cej umowy, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o stosownym kontrakcie. W zasadzie w ostatniej chwili, w kwietniu 1977 roku, Bernard Loomis<\/b> dogada\u0142 si\u0119 z George’em Lucasem<\/b>, kt\u00f3ry i tak nie mia\u0142 wyj\u015bcia z ca\u0142ej tej sytuacji, bowiem, jak wspominano wcze\u015bniej, nikt inny nie chcia\u0142 wyprodukowa\u0107 zabawek zwi\u0105zanych z jego nowym filmem. Zgodnie z umow\u0105 z ka\u017cdego dolara zarobionego na zabawkach Kenner<\/i> mia\u0142 przekazywa\u0107 2.5 centa Lucasowi oraz 2.5 centa 20th Century Fox<\/i>. Reszta, czyli 95 cent\u00f3w zostawa\u0107 mia\u0142a na koncie Kenner<\/i>. Okaza\u0142 si\u0119, \u017ce to z\u0142oty interes, a Lucas szybko zrozumia\u0142 sw\u00f3j b\u0142\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

Film wszed\u0142 do kin w maju 1977 roku i bi\u0142 wszelkie rekordy popularno\u015bci. By\u0142 najlepiej zarabiaj\u0105cym obrazem tego roku, a Kenner<\/i> nie nad\u0105\u017ca\u0142 z projektami i tworzeniem zabawek, kt\u00f3re nie zosta\u0142y jeszcze nawet oficjalnie zaprezentowane klientom, a bardzo szybko nadszed\u0142 grudzie\u0144, nale\u017calo wi\u0119c na cito<\/i> da\u0107 klientom co\u015b, co mogli by ju\u017c w tej chwili sprezentowa\u0107 swoim pociechom zakochanym w Star Wars<\/b> pod choink\u0119. Wymy\u015blono dwu etapowy plan zak\u0142adaj\u0105cy w pierwszym etapie wydanie czego\u015b, co nie wymaga du\u017cego nak\u0142adu, ani bada\u0144 bezpiecze\u0144stwa. To puzzle, gry planszowe z logo filmu czy znane ju\u017c zabawki, ale okraszone jedynie logo Star Wars<\/b> (wysz\u0142y np. zabawkowe kuchenki z logiem Gwiezdnych Wojen, specjalnie do pieczenia ciasteczek dla Wookie). Drugi etap zak\u0142ada\u0142, i to by\u0142 ju\u017c powiew geniuszu, zakup… kartonowego plakatu Star Wars<\/b>. By\u0142a to jednak swoista obietnica. Obietnica tego, \u017ce po pojawieniu si\u0119 upragnionych zabawek w sklepach, w\u0142a\u015bciciele tych cegie\u0142ek<\/i> b\u0119d\u0105 mieli pierwsze\u0144stwo w nabyciu figurek Luke’a Skywalkera, Lei czy Hana Solo.<\/i><\/b> I znowu okaza\u0142o si\u0119 to strza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wy\u0142\u0105czne prawa mi\u0119dzygalaktyczne<\/h1>\n\n\n\n

Wreszcie, wiosn\u0105 78. roku zabawki trafi\u0142y do sklep\u00f3w. Pierwsze zestawy nie zd\u0105\u017cono nawet ustawi\u0107 na p\u00f3\u0142kach. Klienci, dos\u0142ownie, bili si\u0119 o nie. Zgodnie ze z\u0142o\u017con\u0105 obietnic\u0105 posiadacze \u015bwi\u0105tecznych kartonik\u00f3w mieli pierwsze\u0144stwo w ich zakupie. Nikomu nieznana do niedawna zabawkarska firma Kenner<\/i> sprzedawa\u0142a teraz 22 miliony figurek rocznie. W dwa lata od premiery zabawek z uniwersum Gwiezdnych Wojen<\/b> Lucasa i Kenner<\/i> wci\u0105\u017c nie wi\u0105za\u0142 oficjalny kontrakt, kt\u00f3ry dopiero negocjowano (mimo tego Lucas zawsze dotrzymywa\u0142 pierwotnie uzgodnionego i niekorzystnego dla siebie podzia\u0142u zysk\u00f3w). W tym momencie na horyzoncie pojawia si\u0119 posta\u0107 jedynego prawnika, jaki mia\u0142a firma Kenner<\/i>, Jima Kiplinga<\/b>. To on, dla \u017cartu, w oficjalnym kontrakcie z Lucasem wpisa\u0142 klauzul\u0119, \u017ce kontrakt daje wy\u0142\u0105czne prawa mi\u0119dzygalaktyczne firmie Kenner<\/i>. Przedstawicielom Lucasfilm<\/i> nie by\u0142o jednak do \u015bmiechu, ale ich pozycja negocjacyjna by\u0142a s\u0142aba i musieli przysta\u0107 na zaproponowany stan rzeczy. Jedyn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 z pierwotn\u0105 umow\u0105 by\u0142o to, \u017ce Kenner<\/i> zobowi\u0105zuje si\u0119 do p\u0142acenia w ramach tantiem Lucasowi rocznie 10 tysi\u0119cy dolar\u00f3w dodatkowo.<\/p>\n\n\n\n

21 maja 1980 roku do kin wchodzi druga ods\u0142ona Gwiezdnych Wojen<\/b>. Pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe postacie, a w zwi\u0105zku z tym nowe mo\u017cliwo\u015bci na zabawki. Rozochocona olbrzymim sukcesem firma Kenner<\/i> swobodnie zaczyna podchodzi\u0107 do produkcji i projektuje pojazdy, kt\u00f3ry w og\u00f3le nie wyst\u0119powa\u0142y w filmie. Niemal ka\u017cda filmowa posta\u0107 ma sw\u00f3j odpowiednik w \u015bwiecie zabawek. George Lucas jest zadowolony, klienci s\u0105 wniebowzi\u0119ci, a pieni\u0105dze p\u0142yn\u0105 strumieniem do Cincinnati.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1982 Kenner<\/i> uruchamia produkcj\u0119 miniserii, figurek i pojazd\u00f3w. Produkuje ich miliony, ale nie zostaj\u0105 one pozytywnie przyj\u0119te, co generuje wielomilionowe straty i decyzj\u0119 o powrocie do pierwotnej koncepcji zabawek. Te pojawiaj\u0105 si\u0119 wraz z premier\u0105 Powrotu Jedi<\/i>. Ponownie Kenner<\/i> dosi\u0119ga szczytu staj\u0105c si\u0119 jedn\u0105 z najwi\u0119kszych firm zabawkarskich na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej Jedi<\/i> opuszczaj\u0105 kina, a zainteresowanie tematem Star Wars<\/b> s\u0142abnie. Dla Kenner<\/i> nastaj\u0105 mroczne czasy. Firma chcia\u0142aby produkowa\u0107 zabawki dalej, ale George Lucas<\/b> zdaje si\u0119 mie\u0107 inne plany i og\u0142asza zako\u0144czenie przyg\u00f3d swoich bohater\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

10 tysi\u0119cy<\/h1>\n\n\n\n

Przed zatoni\u0119ciem Kenner<\/i> ratuje gigant zabawkarski Hasbro<\/i>, kt\u00f3ry przejmuje ca\u0142e aktywa firmy z Cincinnati. W tym wy\u0142\u0105czne prawa mi\u0119dzygalaktyczne do Star Wars<\/b>. Kto\u015b w Hasbro przesypia jednak termin p\u0142atno\u015bci 10 tysi\u0119cy dolar\u00f3w Lukasowi (kwota musi zosta\u0107 wyp\u0142acona corocznie, aby kontrakt utrzyma\u0142 wa\u017cno\u015b\u0107) i umowa wygasa. Wkr\u00f3tce potem George Lucas<\/i> og\u0142asza ch\u0119\u0107 nakr\u0119cenia nowej trylogii, a szef Hasbro<\/i>, kt\u00f3ry najwyra\u017aniej nie by\u0142 mistrzem negocjacji og\u0142asza, \u017ce jego firma musi odzyska\u0107 prawa do tej marki za wszelk\u0105 cen\u0119!<\/b>. W kolejnych rozmowach zabroniono mu ju\u017c udzia\u0142u, a Lucas, dla spot\u0119gowania swojej mocy negocjacyjnej, do rozm\u00f3w zaprasza jeszcze trzy inne firmy produkuj\u0105ce zabawki. Ostatecznie Hasbro<\/i> ogromnym kosztem odzyskuje prawa, a z pi\u0119ciu procent pierwotnej umowy robi si\u0119 osiemna\u015bcie procent. Umow\u0119 t\u0119 do dzi\u015b nazywa si\u0119 zemst\u0105 George’a Lucasa<\/b>.<\/p>\n\n\n\n

Frustracj\u0119 Hasbro<\/i> pot\u0119guje dodatkowo fakt, \u017ce kolejny film Lucasa nie jest zbytnio udany. Tym razem nie pope\u0142niono starego b\u0142\u0119du braku zabawek na premier\u0119 filmu i miliony figurek l\u0105duje w sklepach wraz z zasiadaj\u0105cymi na salach kinowych widzami. Kilka miesi\u0119cy po premierze zalegaj\u0105ce na p\u00f3\u0142kach zabawki z Mrocznego widma<\/b> l\u0105duj\u0105 w koszach wstydu, czyli wielkich pud\u0142ach z przecenami. W tamtym czasie licencj\u0119 na Gwiezdne Wojny<\/b> otrzyma\u0142o tak\u017ce Lego, a wi\u0119c walka na rynku okaza\u0142a si\u0119 jeszcze trudniejsza. Strza\u0142em w 10 dla Hasbro<\/i> okazuje si\u0119 jednak w 1999 roku skupienie si\u0119 na kolekcjonerach. Odnowione figurki z pierwotnej trylogii rozchodz\u0105 si\u0119 jak ciep\u0142e bu\u0142eczki. Kupuj\u0105 je doro\u015bli ludzie na fali nostalgii ze swoich lat dzieci\u0144stwa.<\/p>\n\n\n

\n
\"250px-Zemsta.jpg\"\/
Plakat III cz\u0119\u015bci drugiej trylogii Star Wars: Zemsta Sith\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Koniec.. znowu<\/h1>\n\n\n\n

Zemsta Sith\u00f3w<\/i> z 2005 roku ponownie oznacza zako\u0144czenie trylogii Star Wars<\/b>. Dodatkowo w 2008 roku Lucas zn\u00f3w og\u0142asza koniec swojego zainteresowania Wojnami<\/b>, tylko po to, \u017ceby kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej do kin wesz\u0142y animowane Wojny klon\u00f3w<\/b>. Rynek raz jeszcze zalewa fala zabawek. W 2012 roku Lucas niespodziewanie, za cen\u0119 4 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, sprzedaje wszystkie prawa do Star Wars<\/b> Disney’owi<\/i>. Ca\u0142\u0105 histori\u0119 opisywa\u0142em we wpisie Je\u015bli mo\u017cesz o czym\u015b marzy\u0107 to mo\u017cesz tego dokona\u0107 – Imperium Disney’a<\/a><\/span><\/span>.<\/p>\n\n\n\n

Nowe filmy opisywanego \u015bwiata, ju\u017c spod szyldu\u00a0Disney,<\/b>\u00a0stworzy\u0142y zupe\u0142nie nowe mo\u017cliwo\u015bci. Pojawi\u0142o si\u0119 wi\u0119cej film\u00f3w, np. spin off serii w postaci\u00a0Star Wars: Stories<\/b>, jeszcze wi\u0119cej zabawek i jeszcze wi\u0119cej pieni\u0119dzy kr\u0105\u017c\u0105cych wok\u00f3\u0142. Nigdy wcze\u015bniej w historii tej marki nie produkowano tylu zabawek z logiem\u00a0Star Wars<\/b>\u00a0co obecnie. Do tej chwili sprzedano ich ponad miliard… a zdaje si\u0119, \u017ce to dopiero pocz\u0105tek.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u015b chyba w \u017cadnym zak\u0105tku globu nie znajdziemy osoby, kt\u00f3ra nie zna\u0142aby Gwiezdnych Wojen. Do dzi\u015b wszystkie filmy z tego uniwersum zarobi\u0142y 7 miliard\u00f3w dolar\u00f3w….<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":533,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,6],"tags":[609,611,610,69,608],"class_list":["post-534","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn","category-sprzet","tag-george-lucas","tag-hasbro","tag-kenner","tag-star-wars","tag-zabawki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=534"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/534\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11908,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/534\/revisions\/11908"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/533"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}