{"id":8077,"date":"2024-01-04T14:24:28","date_gmt":"2024-01-04T14:24:28","guid":{"rendered":"http:\/\/newgeekweb.fightcar.webd.pl\/index.php\/2024\/01\/04\/komputer-za-milion-dolarow-cray-y-mp-el\/"},"modified":"2024-01-04T14:24:28","modified_gmt":"2024-01-04T14:24:28","slug":"komputer-za-milion-dolarow-cray-y-mp-el","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/2024\/01\/04\/komputer-za-milion-dolarow-cray-y-mp-el\/","title":{"rendered":"Komputer za milion dolar\u00f3w"},"content":{"rendered":"\"\"\n

W 2019 roku trafi\u0142 do Muzeum Historii Komputer\u00f3w i Informatyki w Katowicach, lata \u015bwietno\u015bci maj\u0105c ju\u017c dawno za sob\u0105. Ale superkomputer Cray Y-MP EL w czasie, kiedy zosta\u0142 sprowadzony do Polski uznawany by\u0142 za superkomputer i kosztowa\u0142 oko\u0142o miliona dolar\u00f3w.\u00a0<\/p>\n

<\/p>\n

Superkomputer<\/strong> \u2013 komputer znacznie przewy\u017cszaj\u0105cy mo\u017cliwo\u015bciami powszechnie u\u017cywane komputery, w szczeg\u00f3lno\u015bci dysponuj\u0105cy wielokrotnie wi\u0119ksz\u0105 moc\u0105 obliczeniow\u0105. Okre\u015blenie to pojawi\u0142o si\u0119 w latach 60. ubieg\u0142ego wieku w odniesieniu do komputer\u00f3w produkowanych przez CDC i p\u00f3\u017aniej przez przedsi\u0119biorstwo Cray. By\u0142y one produkowane w dziesi\u0105tkach egzemplarzy i kosztowa\u0142y po kilka milion\u00f3w dolar\u00f3w.<\/code><\/p>\n

Pozna\u0144skie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe<\/strong> (PCSS) zosta\u0142o powo\u0142ane decyzj\u0105 Kolegium Rektor\u00f3w Miasta Poznania i afiliowane przy Instytucie Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu 23 pa\u017adziernika 1993 roku. Celem powo\u0142ania PCSS by\u0142o koordynowanie wykorzystania sieci metropolitalnej i superkomputer\u00f3w w Poznaniu przez jednostki reprezentowane w Kolegium Rektor\u00f3w Miasta Poznania. To w\u0142a\u015bnie tam w 1994 roku trafi\u0142 pierwszy superkomputer Cray Y-MP EL<\/strong>. Koszt tej jednostki w tamtym czasie by\u0142 gigantyczny. Milion dolar\u00f3w robi przecie\u017c wra\u017cenie nawet dzi\u015b. \u017beby go sprowadzi\u0107 do Polski, w tamtym czasie, wymagane by\u0142y specjalne pozwolenia.\u00a0<\/p>\n

Coordinating Committee for Multilateral Export Control\u00a0(COCOM) \u2013 funkcjonuj\u0105cy w czasach\u00a0zimnej wojny, poczawszy od 1949 roku, Komitet Koordynacyjny Wielostronnej Kontroli Eksportu (ang.\u00a0Coordinating Committee for Multilateral Export Controls), kt\u00f3ry skupia\u0142 17 pa\u0144stw zachodnich (USA,\u00a0Japoni\u0119,\u00a0Australi\u0119\u00a0i kraje zachodnioeuropejskie), dysponent\u00f3w najbardziej zaawansowanych technologii. Formalnie rozwi\u0105zany w\u00a01995 roku. Komitet ten mia\u0142 za zadanie nie dopu\u015bci\u0107 do uzyskania przez kt\u00f3rykolwiek z kraj\u00f3w tzw.\u00a0bloku wschodniego\u00a0i za ich po\u015brednictwem przez Zwi\u0105zek Radziecki, najnowocze\u015bniejszych towar\u00f3w i technologii tzw. podw\u00f3jnego zastosowania, tzn. mog\u0105cych obok normalnych zastosowa\u0144 cywilnych pos\u0142u\u017cy\u0107 np. rozwojowi techniki wojskowej, skierowanemu przeciw pa\u0144stwom zachodnim.<\/pre>\n
Superkomputer Cray Y-MP EL by\u0142 jednym z modeli, sprzedawanego od 1988 przez Cray Research, modeli komputera Cray Y-MP. Model EL (Entry Level) powsta\u0142 w 1992 roku i by\u0142 ta\u0144sz\u0105 wersj\u0105 swoich starszych braci, modeli D, E, czy M90.\u00a0By\u0142a to ponowna implementacja architektury Y-MP w technologii CMOS,\u00a0budow\u0119 komputera oparto\u00a0na projekcie S-2, przej\u0119tym przez Cray Reasearch od Supertek Computers w 1990 roku. EL by\u0142 systemem ch\u0142odzonym powietrzem z zupe\u0142nie innym systemem IOS opartym na magistrali VME. Maksymaln\u0105 dost\u0119pn\u0105 konfiguracj\u0105 modelu EL by\u0142a wersja z czterema procesorami, zainstalowana pami\u0119\u0107 mog\u0142a wynosi\u0107 od 32 MB do a\u017c 1 GB pami\u0119ci DRAM. Cray Y-MP EL m\u00f3g\u0142 by\u0107 zasilany ze zwyk\u0142ej sieci, a jego waga to, bagatela, ponad 630 kg. Model EL zasta\u0142 zast\u0105piony przez seri\u0119 EL90.<\/p>\n
W Pozna\u0144skim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym Cray Y-MP EL s\u0142u\u017cy\u0142 do roku 1995, kiedy to zosta\u0142 wymieniony na nowocze\u015bniejszy, notowany wtedy na 468. pozycji na li\u015bcie TOP 500 (500 najmocniejszych superkomputer\u00f3w na \u015bwiecie)\u00a0SGI Power Challenge XL<\/strong>. Crayem zaopiekowa\u0142a<\/em> si\u0119 wtedy sp\u00f3\u0142ka ATM. W 2019 roku, znana ju\u017c pod nazw\u0105 Atman, sp\u00f3\u0142ka przekaza\u0142a Craya do Muzeum Historii Komputer\u00f3w i Informatyki w Katowicach<\/strong>.<\/p>\n
Komputery Cray<\/strong> mia\u0142y sw\u00f3j udzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c w popkulturze. W filmie W\u0142amywacze z 1992 roku dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w w jednej ze scen toczy dyskusj\u0119 siedz\u0105c na komputerze\u00a0Cray Y-MP w\u0142a\u015bnie. Z kolei w jednym z odcink\u00f3w (pt.\u00a0Nothing’s Perfect) serialu znanego w Polsce pod nazw\u0105 Przystanek Alaska jeden z bohater\u00f3w wyra\u017ca swoje zadowolenie z otrzymania dost\u0119pu do komputera\u00a0CRAY Y-MP3.<\/p>\n
\"Na<\/figure>\n
Obecnie Craya ogl\u0105da\u0107 mo\u017cna w Katowicach w\u0142a\u015bnie. Muzeum jest dost\u0119pne dla niezorganizowanych grup zwiedzaj\u0105cych w ka\u017cd\u0105 sobot\u0119 o godzinie 12 i 15. W lipcu i sierpniu og\u00f3lnodost\u0119pna b\u0119dzie jedynie godzina 15.<\/p>\n
{loadmoduleid 1195}<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W 2019 roku trafi\u0142 do Muzeum Historii Komputer\u00f3w i Informatyki w Katowicach, lata \u015bwietno\u015bci maj\u0105c ju\u017c dawno za sob\u0105. Ale superkomputer Cray Y-MP EL w…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8075,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[5031,2814,127,322,323,5032,1768],"class_list":["post-8077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-retro","tag-cray-y-mp-el","tag-gdzie-obejrzec","tag-katowice","tag-muzeum-historii-komputerow","tag-muzeum-komputerow","tag-ponzan","tag-superkomputer"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8077\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/geekweb.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}